Chuyến thăm là dịp quan trọng để hai bên tiếp tục củng cố và tăng cường quan hệ hợp tác pháp luật, tư pháp, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ "Hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược" Việt Nam-Lào. Trong thời gian qua, Bộ Tư pháp hai nước luôn nỗ lực phối hợp tích cực, chặt chẽ nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác thông qua việc ký kết các văn kiện hợp tác quan trọng và tổ chức triển khai các hoạt động hợp tác thường xuyên, ổn định. Những nỗ lực này góp phần xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, tô thắm thêm tình hữu nghị anh em đặc biệt giữa hai dân tộc Việt-Lào.
Xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi cho người dân khu vực đường biên
Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam-Lào lần I được tổ chức vào năm 2011 tại Thanh Hóa. Đây là lần đầu tiên các đại biểu hai nước tập trung thảo luận về tình hình hợp tác giữa Bộ Tư pháp hai nước và định hướng hợp tác giữa Sở Tư pháp các tỉnh đường biên. Các vấn đề được quan tâm bao gồm di cư tự do, kết hôn không giá thú dọc biên giới, công tác luật sư, thi hành án dân sự... Hội nghị cũng thống nhất rà soát lại Hiệp định tương trợ tư pháp Việt Nam và Lào để bổ sung, đổi mới; cần có phối hợp chặt chẽ trong quá trình tham gia các Hiệp định ASEAN và Lahay về tư pháp quốc tế; thực hiện hiệu quả thỏa thuận 2011-2015.
Tiếp nối kết quả đạt được, Hội nghị Tư pháp các tỉnh đường biên Việt Nam-Lào lần II được tổ chức vào năm 2014 tại Thủ đô Vientiane (Lào) đã tiếp tục củng cố sự hợp tác trong việc quản lý biên giới và xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi cho sự phát triển bền vững của khu vực biên giới. Việc thực hiện hợp tác trong khuôn khổ thỏa thuận giữa hai Bộ Tư pháp giai đoạn 2011-2015 ngày càng được đẩy mạnh, với 7/10 cặp tỉnh có chung đường biên giới đã ký kết các thỏa thuận hợp tác/biên bản ghi nhớ. Kể từ sau hội nghị này, công tác đăng ký quản lý hộ tịch, giải quyết các vấn đề quốc tịch tại các tỉnh biên giới hai nước ngày càng được tăng cường.
Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung đường biên giới Việt-Lào mở rộng lần thứ III tổ chức tại Thanh Hóa là một bước tiến trong việc thúc đẩy hợp tác tư pháp và quản lý biên giới, góp phần bảo vệ an ninh, ổn định khu vực biên giới và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Tại hội nghị, hai bên đã ký kết Biên bản thỏa thuận giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Lào về việc triển khai Dự án Hỗ trợ Học viện Tư pháp Lào; Chương trình hợp tác giữa hai Bộ Tư pháp năm 2017 và Thỏa thuận hợp tác giữa Đại học Luật Hà Nội và Học viện Tư pháp quốc gia Lào.
Vun đắp mối quan hệ truyền thống, gắn bó
Năm 2018, Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam-Lào mở rộng lần IV với chủ đề “Đẩy mạnh hợp tác tư pháp địa phương Việt Nam-Lào nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp cho người dân vùng biên” được tổ chức tại thủ đô Vientiane (Lào). Tại hội nghị, đã diễn ra Lễ ký 4 thỏa thuận hợp tác giữa một số Sở Tư pháp địa phương. Hai bên tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của hợp tác tư pháp trong việc xây dựng một biên giới hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.
Các hoạt động hợp tác giữa hai Bộ Tư pháp, giữa các cơ quan tư pháp và thi hành án các tỉnh có chung đường biên giới tại Hội nghị Tư pháp lần thứ V (2022) đều có thỏa thuận hợp tác được tăng cường. Qua đó, góp phần thắt chặt mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị, tôn trọng và bình đẳng giữa các tỉnh biên giới nói chung và hoạt động hợp tác pháp luật, tư pháp giữa các Sở Tư pháp hai nước nói riêng.
Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam-Lào mở rộng lần thứ VI (2024) diễn ra tại thủ đô Vientiane, Lào đã đề xuất các nội dung, phương thức hợp tác hữu hiệu nhằm phối hợp giải quyết các hệ quả pháp lý cho người dân khu vực biên giới, bảo đảm sự tuân thủ pháp luật và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân sinh sống dọc biên giới hai nước.
Có thể nói, Bộ Tư pháp Việt Nam luôn coi trọng và dành ưu tiên cao nhất cho quan hệ hợp tác với Bộ Tư pháp Lào – đối tác, người anh em thân thiết và tin cậy. Đặc biệt, mối quan hệ hợp tác giữa các cơ quan tư pháp và thi hành án dân sự địa phương có chung đường biên giới ngày càng được tăng cường, góp phần thiết thực vào việc giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, bảo đảm cho người dân vùng biên giới làm ăn, sinh sống ổn định; ngăn chặn và làm thất bại các hoạt động chống phá của thế lực thù địch; phòng, chống các loại tội phạm qua biên giới; tiếp tục xây dựng tuyến biên giới Việt Nam-Lào hòa bình, hữu nghị, qua đó làm sâu sắc hơn tình hữu nghị, đoàn kết đặc biệt giữa hai nước ngày càng phát triển, đi vào chiều sâu, ổn định, bền vững.
