Công an TP.Hải Phòng vừa truy tố và bắt giữ giám đốc Công ty CP Tập đoàn Shabigroup vì hành vi sản xuất hàng giả. Tại thời điểm kiểm tra, công ty đã sản xuất xong 8.500 chai mỹ phẩm "Dung dịch vệ sinh phụ nữ trầu không bạc hà" để chuẩn bị giao cho công ty phân phối. Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an xác định, sản phẩm thiếu hai thành phần quan trọng: Piper Betle Leaf Extract (chiết xuất lá trầu không) và Aloe Vera Leaf Extract (chiết xuất lá lô hội) so với nội dung đã công bố trên nhãn bao bì. Giá trị sản xuất lô hàng chỉ khoảng 138 triệu đồng, nhưng nếu tiêu thụ trót lọt, doanh thu có thể lên tới 700 triệu đồng, mang lại lợi nhuận bất chính hàng trăm triệu đồng.
Thực trạng hàng giả trên thị trường
Tháng 4 vừa qua, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (PC03), Công an TP.HCM đã phát hiện một kho hàng và thu giữ 5.664 chai sữa tắm xuất xứ Pháp, có nhãn gốc tiếng nước ngoài nhưng không có nhãn phụ tiếng Việt, không hóa đơn chứng từ, không hồ sơ chất lượng, không công bố sản phẩm, tổng trị giá hơn 283 triệu đồng.
Ông Nguyễn Ngọc Thành, Giám đốc Marketing Công ty Nhựa Duy Tân, chia sẻ: hầu hết các sản phẩm thương hiệu nổi tiếng đều bị làm nhái hoặc giả mạo mẫu mã. Người tiêu dùng khó phân biệt, và khi so sánh giá, họ thường chọn giá thấp hơn. Đây là điểm yếu của thị trường khiến hàng giả, hàng nhái vẫn tồn tại và ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp hoạt động nghiêm túc.
Thương mại điện tử làm gia tăng hàng giả
Xu hướng mua sắm qua mạng bùng phát khiến quản lý hàng hóa khó khăn hơn. Một lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) TP.HCM thừa nhận: việc mua bán qua mạng xã hội quá dễ dàng, cơ quan chức năng khó truy vết và xử lý vi phạm. "Ngay cả khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, việc xác minh và xử lý gặp nhiều trở ngại, đặc biệt khi đối tượng không hợp tác. Khung pháp lý còn khoảng trống, chế tài chưa đủ mạnh để răn đe. Lợi nhuận từ hàng giả quá lớn khiến nhiều đối tượng sẵn sàng tái phạm", vị lãnh đạo phân tích.
Ông Nguyễn Viết Hồng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Phát triển khoa học công nghệ Vi Na (Vina CHG), chuyên gia chống hàng giả, nhận xét: tình trạng hàng giả tồn tại hàng ngày do nhiều nguyên nhân. Bên cạnh thương mại điện tử, thủ đoạn làm giả ngày càng tinh vi. Các đối tượng đầu tư máy móc, công nghệ in ấn, bao bì gần giống hệt hàng thật, đặc biệt với nhóm hàng lợi nhuận cao như mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng, rượu, phụ tùng...
"Tâm lý chuộng hàng giá rẻ vẫn phổ biến, vô tình nuôi sống hàng giả. Thị trường xóa bỏ ranh giới, hàng hóa lưu thông xuyên biên giới. Nguyên liệu, bao bì, thành phẩm nhập lậu qua biên giới đường bộ và đường biển len vào chuỗi cung ứng nội địa rất khó bóc tách", ông Hồng nhận định.
Nỗ lực ngăn chặn hàng giả
Theo Bộ Công thương, năm 2025, lực lượng QLTT đã phát hiện và xử lý hơn 23.400 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả và gian lận thương mại, phần lớn trên môi trường trực tuyến. Phạm vi hàng giả ngày càng mở rộng, từ quần áo, giày dép sang mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thiết bị điện tử, dược phẩm - ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng. Các chi cục quản lý thị trường đã thành lập tổ thương mại điện tử, phối hợp liên ngành chặt chẽ hơn.
Đại diện Unilever Việt Nam cho biết: công ty đã chủ động phối hợp với cơ quan chức năng để hạn chế hàng giả, hàng nhái và vi phạm sở hữu trí tuệ. Unilever ủng hộ chỉ đạo mạnh mẽ của Chính phủ trong phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại. Để nâng cao hiệu quả, cần tăng cường chia sẻ dữ liệu, kiểm soát môi trường số, hợp tác với nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội, gỡ bỏ nội dung vi phạm, truy vết nguồn cung, tăng tính răn đe bằng xử lý hình sự đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả quy mô lớn.
Ông Phạm Viết Hồng cho rằng doanh nghiệp cần chủ động hợp tác: cung cấp mẫu đối chứng, đào tạo nhận diện hàng thật - giả cho lực lượng QLTT, sẵn sàng đứng nguyên đơn, truyền thông cách kiểm tra hàng thật cho người tiêu dùng, biến khách hàng thành "tai mắt" giám sát thị trường.
Lãnh đạo Chi cục QLTT TP.HCM nhấn mạnh: cuộc chiến chống hàng lậu còn cam go, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi người dân cần trở thành người tiêu dùng thông thái, nói không với hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc. Trong thị trường giao dịch chỉ vài cú nhấp chuột, sự cẩn trọng của người mua là lớp phòng vệ quan trọng nhất.
Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ
Thủ tướng Chính phủ vừa có Công điện về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Chính phủ chỉ đạo các lực lượng chức năng ra quân, tập trung nguồn lực, triển khai các biện pháp ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên toàn quốc từ ngày 7 đến 30.5, thực hiện nghiêm quy định pháp luật, xử lý nghiêm các vi phạm theo tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Sau ngày 30.5, các bộ, cơ quan, địa phương rà soát, đánh giá tình hình và tiếp tục tăng cường hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp, bảo đảm công tác đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được thực hiện thường xuyên, liên tục, có hệ thống, trọng tâm, trọng điểm.
