Hướng dẫn chi tiết đối tượng và điều kiện xét đặc xá năm 2026
Hội đồng tư vấn đặc xá vừa ban hành hướng dẫn cụ thể về việc xét đặc xá năm 2026, làm rõ các đối tượng, điều kiện và quy trình thực hiện. Theo đó, đây là một quy trình nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính công bằng và tuân thủ pháp luật.
Đối tượng được xét đặc xá
Đối tượng xét đặc xá bao gồm hai nhóm chính:
- Người bị kết án phạt tù có thời hạn hoặc tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, đang chấp hành án tại trại giam, trại tạm giam (phạm nhân).
- Người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
Điều kiện đề nghị đặc xá
Các điều kiện được quy định chi tiết như sau:
—
- Xếp loại chấp hành án: Phạm nhân phải có các quý đã đủ thời gian xếp loại được đánh giá khá hoặc tốt, tùy theo mức án. Thời gian từ ngày 1 tháng 3 đến ngày Hội đồng họp xét cũng phải được nhận xét khá hoặc tốt. Đối với người được tạm đình chỉ, cần có xác nhận từ Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ sở y tế về việc chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật.
- Thời gian chấp hành án: Tính bao gồm thời gian tạm giữ, tạm giam và chấp hành án trong trại, không tính thời gian tại ngoại, hoãn hoặc tạm đình chỉ. Thời gian giảm án được trừ vào phần án còn lại. Ví dụ, Nguyễn Văn A bị kết án 12 năm tù từ năm 2017, đến năm 2026 đã chấp hành 9 năm và được giảm 2 năm, còn lại 1 năm án.
- Hình phạt bổ sung: Phạm nhân phải hoàn thành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại hoặc các nghĩa vụ dân sự khác. Trường hợp được miễn phạt tiền hoặc án phí cũng đủ điều kiện. Đối với nghĩa vụ cấp dưỡng, cần có xác nhận từ cơ quan có thẩm quyền nếu đã thực hiện một phần hoặc có thỏa thuận với người nhận.
- Không ảnh hưởng an ninh, trật tự: Việc đặc xá không được gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự địa phương. Các tiêu chí đánh giá bao gồm nhân thân, nguy cơ gây rối hoặc bị lợi dụng bởi thế lực thù địch. Hội đồng xét duyệt sẽ căn cứ vào hồ sơ và kết quả xác minh từ Công an địa phương.
- Trường hợp đặc biệt: Bao gồm phạm nhân lập công lớn, mắc bệnh hiểm nghèo, ốm đau thường xuyên không tự phục vụ, hoặc có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn với bản thân là lao động duy nhất.
Các trường hợp không được đề nghị đặc xá
Một số trường hợp bị loại trừ khỏi danh sách đề nghị đặc xá:
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội khác với vai trò bị can.
- Phạm tội có sử dụng vũ khí, căn cứ vào quy định pháp luật về quản lý vũ khí tại thời điểm phạm tội.
- Phạm tội có tổ chức, đặc biệt là người chủ mưu, cầm đầu hoặc chỉ huy.
- Đã từng sử dụng trái phép chất ma túy, với bằng chứng từ hồ sơ phạm nhân, kết quả xét nghiệm hoặc bản tự khai.
Lịch trình tổ chức đặc xá
Quy trình xét đặc xá sẽ diễn ra theo lịch trình cụ thể:
- Từ ngày 22/4 đến 2/5/2026: Các Tổ thẩm định liên ngành kiểm tra, thẩm định hồ sơ tại địa phương.
- Từ ngày 26/4 đến 10/5/2026: Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá tổng hợp và chuyển hồ sơ cho các thành viên nghiên cứu.
- Từ ngày 10/5 đến 20/5/2026: Chuẩn bị danh sách người đủ điều kiện và không đủ điều kiện để trình Hội đồng tư vấn.
- Từ ngày 24/5 đến 26/5/2026: Hội đồng tư vấn đặc xá họp xét duyệt danh sách.
- Từ ngày 27/5 đến 28/5/2026: Hoàn chỉnh danh sách trình Chủ tịch nước quyết định.
- Ngày 30/5/2026: Tổ chức họp báo công bố Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước.
- Ngày 1/6/2026: Tổ chức tha người được đặc xá theo Quyết định của Chủ tịch nước.
Quy trình này nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành.
