Chiều 18/6, Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội thảo với chủ đề “Hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả xử lý tội phạm mới trên không gian mạng: Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam”.
Phát biểu đề dẫn
Phát biểu tại hội thảo, ông Hồ Quang Huy, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp, nhấn mạnh rằng cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã mang lại những thay đổi sâu sắc trong nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội. Các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ ngày càng được số hóa; kết nối và trao đổi thông tin không còn bị giới hạn bởi không gian và thời gian; dữ liệu được lưu trữ với quy mô lớn và chi phí thấp; thanh toán điện tử trở nên phổ biến, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy kinh tế số.
Tuy nhiên, sự phát triển công nghệ cũng đặt ra nhiều thách thức. Khoảng cách số giữa các nhóm đối tượng vẫn tồn tại; nguy cơ lạm dụng công nghệ để vi phạm pháp luật gia tăng; tình trạng rò rỉ dữ liệu cá nhân, các mối đe dọa an ninh mạng và thông tin sai lệch lan truyền nhanh chóng. Những vấn đề này đòi hỏi hệ thống pháp luật và cơ chế quản lý nhà nước phải thích ứng.
Thách thức từ tội phạm công nghệ cao
Đáng chú ý, không gian mạng đã tạo điều kiện cho tội phạm công nghệ cao, tội phạm mạng và các dạng tội phạm mới xuất hiện với phương thức tinh vi. Tính xuyên biên giới, ẩn danh và khả năng tác động rộng gây khó khăn cho phòng ngừa, điều tra, truy tố, xét xử và hợp tác quốc tế.
Tại Việt Nam, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, trở thành động lực tăng trưởng bền vững. Internet, thiết bị thông minh, thương mại điện tử, ngân hàng số và thanh toán không dùng tiền mặt thúc đẩy kinh tế số. Đến đầu năm 2024, Việt Nam có khoảng 78,44 triệu người dùng Internet (gần 80% dân số). Tỷ lệ sở hữu điện thoại thông minh và phủ sóng 4G, 5G thuộc nhóm cao trong khu vực. Điều này thuận lợi cho dịch vụ số nhưng cũng gia tăng nguy cơ tội phạm mạng.
Giải pháp và đề xuất
Ông Hồ Quang Huy nhận định, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số, việc nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý tội phạm mạng là cấp thiết, nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự xã hội và tạo môi trường phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Tại hội thảo, các ý kiến tập trung làm rõ kết quả xây dựng pháp luật về phòng chống tội phạm mạng, chỉ ra khó khăn và khoảng trống pháp lý. Nhiều kinh nghiệm quốc tế được chia sẻ để nâng cao hiệu quả đấu tranh. Các đại biểu đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực cơ quan chức năng, tăng cường phối hợp liên ngành và mở rộng hợp tác quốc tế.
Những nội dung trao đổi không chỉ làm rõ vấn đề lý luận và thực tiễn về tội phạm mạng, mà còn cung cấp cơ sở tham khảo cho xây dựng chính sách, pháp luật, hướng tới môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho sự phát triển đất nước.
