Hội nghị tổng kết 24 năm hoạt động của Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương đã diễn ra với sự tham dự của nhiều lãnh đạo cấp cao, bao gồm đồng chí Lương Cường, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước; đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; cùng các Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, nguyên Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo và nguyên lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương.
Quá trình hình thành và phát triển
Ngày 2/1/2002, Bộ Chính trị (Khóa IX) đã ban hành Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương, do đồng chí Chủ tịch nước làm Trưởng ban. Trải qua 24 năm, Ban Chỉ đạo đã thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ban Chấp hành Trung ương Đảng, trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác cải cách tư pháp, đạt được nhiều kết quả quan trọng.
Những đóng góp nổi bật
Ban Chỉ đạo đã góp phần thể chế hóa các quan điểm lớn của Đảng về cải cách tư pháp. Nhiều chủ trương được cụ thể hóa trong Hiến pháp 2013, pháp luật và các đề án lớn về tổ chức, hoạt động của tòa án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra, thi hành án, luật sư, công chứng, giám định tư pháp, trợ giúp pháp lý, thừa phát lại. Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo thúc đẩy phát triển các thiết chế bổ trợ tư pháp, quan tâm đến điều kiện bảo đảm cho hoạt động tư pháp, ứng dụng công nghệ thông tin, hiện đại hóa tư pháp và xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, trách nhiệm.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Ban Chỉ đạo đã hoàn thành tốt trọng trách được giao. Ông trân trọng ghi nhận những đóng góp quan trọng, tâm huyết của các đồng chí Trưởng ban, Phó Trưởng ban, thành viên Ban Chỉ đạo qua các nhiệm kỳ, của Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo và các ban, bộ, ngành cùng đội ngũ cán bộ làm công tác tư pháp.
Rút ra bài học kinh nghiệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo để cải cách tư pháp bước sang giai đoạn mới, gắn chặt với hoàn thiện thể chế, thực thi pháp luật, kiểm soát quyền lực và phục vụ phát triển đất nước. Theo chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương được kiện toàn, sắp xếp trong cơ chế mới, hợp nhất với Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật.
Ông nêu rõ: Kết thúc hoạt động của Ban Chỉ đạo theo mô hình cũ không có nghĩa là kết thúc nhiệm vụ cải cách tư pháp. Ngược lại, đây là bước chuyển sang mô hình lãnh đạo, chỉ đạo mới với tầm nhìn rộng hơn, yêu cầu cao hơn, phương thức đồng bộ hơn và trách nhiệm rõ hơn. Cải cách tư pháp giai đoạn mới không chỉ là cải cách các cơ quan tư pháp, mà là nâng cao năng lực vận hành Nhà nước pháp quyền, bảo vệ công lý và kiến tạo niềm tin, phục vụ nhân dân, phục vụ phát triển.
Định hướng nhiệm vụ thời gian tới
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tiếp tục quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền. Tinh thần tòa án là trung tâm, xét xử là trọng tâm, tranh tụng là đột phá, bảo vệ công lý và quyền con người là mục tiêu, kiểm soát quyền lực và liêm chính tư pháp là điều kiện bảo đảm, đội ngũ cán bộ tư pháp là nhân tố quyết định phải được kiên trì thực hiện.
Cần tiếp tục nâng cao chất lượng hoàn thiện thể chế, tổ chức thi hành pháp luật và hoạt động của các cơ quan tư pháp. Kiểm soát chặt chẽ quyền lực tư pháp, phòng chống tiêu cực trong hoạt động tư pháp; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp liêm chính, bản lĩnh, chuyên nghiệp; đẩy mạnh tư pháp số, quản trị cải cách tư pháp bằng dữ liệu. Hoàn thiện cơ chế phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi can thiệp trái pháp luật; minh bạch phân công án, giám định, định giá, đấu giá, thi hành án; xử lý nghiêm hành vi chạy án, làm sai lệch hồ sơ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong hoạt động tư pháp; thúc đẩy hồ sơ điện tử, quản lý án bằng dữ liệu, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan tư pháp với các cơ sở dữ liệu quốc gia.
Chuyển giao nhiệm vụ
Để bảo đảm chuyển tiếp thông suốt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ban Nội chính Trung ương chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan tổ chức bàn giao nhiệm vụ, đề án, chương trình công tác đầy đủ, chặt chẽ, khoa học; không để gián đoạn công việc, không để thất lạc tài liệu, không bỏ sót nhiệm vụ, nhất là những nhiệm vụ đang triển khai, vấn đề cần tiếp tục theo dõi, đôn đốc, kiểm tra trong cơ chế mới. Những kinh nghiệm tốt, cách làm đúng, sản phẩm có giá trị, cơ sở dữ liệu, hồ sơ đề án, kết luận, kiến nghị của Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương phải được rà soát, phân loại, tích hợp vào chương trình công tác mới.
Ban Nội chính Trung ương và Đảng ủy Bộ Tư pháp chủ động phối hợp, thống nhất phương thức tham mưu, bảo đảm vừa kế thừa kinh nghiệm, vừa phát huy vai trò trung tâm trong hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật; hỗ trợ nhau để nâng cao chất lượng tham mưu Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ban Chỉ đạo mới.
Trao Huân chương Lao động
Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng đồng chí Nguyễn Văn Quảng, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Khắc Định, Phó Chủ tịch Quốc hội; Nguyễn Huy Tiến, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Huân chương Lao động hạng Nhì được trao cho các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Khánh Hải, Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước; Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Tư pháp; Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội. Đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã trao Huân chương Lao động hạng Ba cho 7 đồng chí khác.
