Giá Gas Tăng Cao, Người Dân Lo Lắng Về Tình Trạng Găm Hàng
Những ngày gần đây, tình hình khu vực Trung Đông có nhiều biến động, tác động trực tiếp đến giá xăng dầu và giá gas trong nước, khiến chúng có dấu hiệu tăng mạnh. Đặc biệt, nhiều người bán hàng ăn uống phản ánh rằng mặc dù giá gas leo thang, một số cửa hàng gas lại thông báo hết hàng, gây ra nghi ngờ về hành vi găm hàng chờ tăng giá. Người dân đặt câu hỏi: Những hành vi này sẽ bị xử phạt như thế nào theo quy định của pháp luật?
Mức Phạt Hành Chính Cho Hành Vi Đầu Cơ Và Găm Hàng
Theo quy định hiện hành, nếu các cửa hàng xăng dầu cố ý đầu cơ, găm hàng, chờ lên giá để trục lợi, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, họ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Giá gas đang tăng chủ yếu do nguồn cung thiếu hụt, nhưng điều này không biện minh cho các hành vi bất hợp pháp.
Về mức phạt hành chính, Điều 31 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 24/2025/NĐ-CP, quy định rõ: Hành vi đầu cơ hàng hóa, lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trên thị trường để mua vét, mua gom hàng hóa nhằm bán lại thu lợi bất chính, có thể bị xử phạt từ 5 triệu đến 100 triệu đồng. Ngoài ra, các hình thức xử phạt bổ sung bao gồm:
- Tịch thu tang vật đối với hành vi vi phạm.
- Tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, giấy phép kinh doanh, chứng chỉ hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 6 đến 12 tháng.
Đối với hành vi găm hàng để trục lợi, Điều 32 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP, cũng quy định các hành vi sau có thể bị phạt từ 5 triệu đến 30 triệu đồng:
- Cắt giảm địa điểm bán hàng; cắt giảm phương thức bán hàng (từ bán buôn sang bán lẻ) khác với trước đó; quy định, niêm yết hoặc bán hàng theo định lượng, đối tượng mua khác trước; cắt giảm thời gian bán hàng hoặc thời gian cung ứng hàng hóa khác trước mà không có lý do chính đáng.
- Cắt giảm lượng hàng hóa bán ra thị trường; ngừng bán hàng hóa; không mở cửa hàng hoặc địa điểm giao dịch để bán hàng; mở cửa hàng nhưng không bán hàng mà không có lý do chính đáng.
- Găm hàng trong kho vượt quá 150% so với lượng hàng tồn kho trung bình của 3 tháng liền kề trước đó.
Bên cạnh đó, người vi phạm còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật đối với hành vi găm hàng vượt mức tồn kho quy định và tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh, chứng chỉ hành nghề từ 3 đến 6 tháng.
Truy Cứu Trách Nhiệm Hình Sự Với Mức Phạt Nghiêm Khắc
Đối với các trường hợp nghiêm trọng, truy cứu trách nhiệm hình sự có thể được áp dụng. Theo Điều 196 Bộ luật Hình sự 2015, người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong các tình huống như thiên tai, dịch bệnh, khó khăn về kinh tế, để mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc được Nhà nước định giá nhằm bán lại thu lợi bất chính, có thể bị truy cứu về tội "Đầu cơ".
Người phạm tội có thể đối mặt với mức phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 5 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 15 năm. Đồng thời, các hình phạt bổ sung bao gồm phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
Đối với pháp nhân, mức phạt có thể lên đến từ 100 triệu đồng đến 300 triệu đồng, cùng với việc bị cấm kinh doanh, hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 1 đến 3 năm. Luật sư Mai Thanh Bình từ Công ty Luật TNHH Mai Thanh Bình nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật trong bối cảnh giá cả biến động.
Như vậy, pháp luật Việt Nam có những quy định chặt chẽ để xử lý hành vi đầu cơ và găm hàng, đảm bảo thị trường ổn định và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
