Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) đã bác toàn bộ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet, qua đó xác nhận mức phạt 4,125 tỷ euro (khoảng 4,67 tỷ USD) mà Ủy ban châu Âu (EC) áp đặt lên Google vì hành vi lạm dụng vị thế thống trị thông qua hệ điều hành Android.
Nguồn gốc vụ việc
Vụ việc bắt nguồn từ quyết định của EC năm 2018, khi cơ quan này áp đặt khoản phạt kỷ lục 4,34 tỷ euro (khoảng 5 tỷ USD) với cáo buộc Google đã lạm dụng vị thế thống trị qua hệ điều hành Android. EC kết luận Google yêu cầu các nhà sản xuất điện thoại thông minh cài đặt sẵn công cụ tìm kiếm Google, trình duyệt Chrome và cửa hàng ứng dụng Google Play trên các thiết bị Android, đồng thời áp các điều khoản hạn chế việc sử dụng hệ điều hành Android của đối thủ cạnh tranh.
Năm 2022, Tòa án chung của EU cơ bản giữ nguyên kết luận của EC, song giảm mức phạt xuống còn 4,125 tỷ euro. Không đồng tình, Google tiếp tục kháng cáo lên CJEU.
Phán quyết cuối cùng
Trong phán quyết mới nhất, CJEU đã bác toàn bộ đơn kháng cáo. Các thẩm phán khẳng định: “Đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet chống lại phán quyết của CJEU đã bị bác bỏ, qua đó xác nhận hình phạt đã áp dụng đối với hành vi lạm dụng vị thế thống trị thông qua hệ điều hành Android”.
Về phía Google, doanh nghiệp tiếp tục khẳng định các cáo buộc của EU chưa phản ánh đầy đủ thực tế cạnh tranh trên thị trường công nghệ. Người phát ngôn của Google cho rằng phán quyết chưa xem xét đúng mức những khoản đầu tư của công ty nhằm duy trì Android là một hệ điều hành mở, miễn phí và có khả năng tương thích cao. Trong tuyên bố sau phán quyết, Google nêu rõ: “Chúng tôi đã điều chỉnh các thỏa thuận của mình để tuân thủ quyết định ban đầu từ năm 2018 và vẫn tập trung vào việc tiếp tục đổi mới, bảo đảm tính mở đối với người dùng, đối tác và các nhà phát triển”.
Lập luận của Google và chỉ trích Apple
Trước đó, Google nhiều lần lập luận rằng người dùng Android hoàn toàn có quyền tải xuống và sử dụng các ứng dụng cạnh tranh, đồng thời cho rằng EU đã “ngăn cản sự đổi mới, sáng tạo”. Tập đoàn này cũng chỉ trích việc các cơ quan quản lý châu Âu không áp dụng cách tiếp cận tương tự đối với Apple, doanh nghiệp bị Google cho là cũng ưu tiên các dịch vụ của mình trên hệ điều hành iOS.
Các án phạt chống độc quyền khác
Theo Bloomberg, trong nhiều năm qua, Google liên tục đối mặt các án phạt chống độc quyền tại châu Âu. Trong giai đoạn 2017-2019, EU đã xử phạt doanh nghiệp này hơn 8 tỷ euro vì nhiều hành vi vi phạm quy định cạnh tranh. Năm 2017, Google bị phạt 2,42 tỷ euro do ưu tiên dịch vụ so sánh mua sắm của mình trong kết quả tìm kiếm nhằm tạo lợi thế trước các đối thủ. Google đã thất bại trong quá trình kháng cáo vụ việc này vào năm 2021. Đến tháng 9/2025, doanh nghiệp tiếp tục bị EU xử phạt 2,95 tỷ euro liên quan hoạt động quảng cáo trực tuyến khi ưu tiên các dịch vụ quảng cáo của chính mình.
Tác động và hệ quả pháp lý
Theo giới phân tích, dù khoản phạt 4,125 tỷ euro chỉ tương đương chưa tới 3% lợi nhuận hằng năm của Alphabet, nhưng tác động lớn hơn nằm ở hệ quả pháp lý. Phán quyết của CJEU có thể tạo tiền lệ để các doanh nghiệp bị ảnh hưởng tiếp tục khởi kiện Google đòi bồi thường thiệt hại. Thực tế, sau khi Google thất bại trong vụ kiện liên quan dịch vụ mua sắm trực tuyến, nhiều doanh nghiệp tại châu Âu đã khởi kiện yêu cầu bồi thường với tổng giá trị lên tới hàng tỷ euro.
Mới đây, một tòa án tại Thụy Điển đã ra phán quyết buộc Google bồi thường hơn một tỷ euro cho PriceRunner, nền tảng so sánh giá hiện thuộc sở hữu của Công ty công nghệ tài chính Klarna tại nước này, với lý do doanh nghiệp chịu thiệt hại từ các hành vi cạnh tranh không lành mạnh của Google.
Triển vọng dưới Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số
Giới quan sát nhận định, những sức ép pháp lý đối với Google nhiều khả năng sẽ còn gia tăng khi EU đang triển khai mạnh mẽ Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA). Khuôn khổ pháp lý mới trao thêm quyền cho các cơ quan quản lý trong việc kiểm soát các doanh nghiệp công nghệ. Trong bối cảnh các nền tảng công nghệ ngày càng có ảnh hưởng lớn đối với nền kinh tế toàn cầu, các biện pháp giám sát và thực thi luật cạnh tranh của EU được dự báo sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc định hình cuộc chơi giữa các Big Tech và các doanh nghiệp nhỏ hơn.
