Từ ngày 10/9/2026, các doanh nghiệp có hành vi đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc thấp hơn quy định có thể đối mặt với mức phạt lên tới 75 triệu đồng theo Nghị định số 283/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành. Nghị định này quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Nội dung chính của Nghị định 283/2026/NĐ-CP
Nghị định nêu rõ các hình thức xử phạt chính gồm cảnh cáo hoặc phạt tiền, cùng các biện pháp khắc phục hậu quả. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn, đình chỉ hoạt động hoặc trục xuất người lao động nước ngoài.
Điểm đáng chú ý nhất là quy định tại Điều 44 về mức phạt đối với hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc. Cụ thể, mức phạt tiền được phân theo số lượng người lao động bị vi phạm: dưới 10 người bị phạt từ 6 đến 12 triệu đồng; từ 10 đến dưới 50 người phạt 12-20 triệu; từ 50 đến dưới 100 người phạt 20-30 triệu; từ 100 đến dưới 300 người phạt 30-40 triệu; từ 300 đến dưới 500 người phạt 40-50 triệu; từ 500 đến dưới 700 người phạt 50-60 triệu; từ 700 đến dưới 1.000 người phạt 60-70 triệu; và từ 1.000 người trở lên phạt 70-75 triệu đồng.
Phạt theo tỷ lệ phần trăm số tiền trốn đóng
Ngoài ra, người sử dụng lao động còn bị phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng BHXH bắt buộc, nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng, nếu có hành vi đăng ký tiền lương thấp hơn quy định hoặc không đóng, đóng không đầy đủ sau 60 ngày kể từ hạn đóng và đã bị cơ quan có thẩm quyền đôn đốc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo Nghị định, biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm: buộc lập hồ sơ đăng ký đầy đủ số người tham gia BHXH bắt buộc; đóng đủ số tiền trốn đóng; nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền trốn đóng và số ngày trốn đóng vào quỹ BHXH.
Ý nghĩa và tác động đối với doanh nghiệp
Quy định này nhằm tăng cường kỷ luật trong việc thực hiện nghĩa vụ BHXH, bảo vệ quyền lợi của người lao động. Các doanh nghiệp cần rà soát lại mức đóng BHXH bắt buộc để tránh vi phạm, đồng thời lưu ý rằng mức lương tối thiểu đóng BHXH năm 2026 là theo lương tối thiểu vùng. Từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng, kéo theo thay đổi về các khoản trích nộp bảo hiểm.
