Dự thảo Luật Thi đua, Khen thưởng: Đề xuất điều chỉnh tiêu chuẩn và nguyên tắc khen thưởng mới
Trong phiên họp sáng ngày 18/3, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình đã trình bày tờ trình về dự thảo luật sửa đổi, bổ sung Luật Thi đua, Khen thưởng. Dự thảo này dự kiến sẽ sửa đổi 48 trên tổng số 96 điều của luật hiện hành, mang đến những thay đổi đáng kể trong việc tổ chức thi đua và khen thưởng tại Việt Nam.
Điều chỉnh tiêu chuẩn chiến sĩ thi đua cơ sở
Theo nội dung cơ bản của dự thảo, trọng tâm được đặt vào việc sửa đổi các quy định liên quan đến tổ chức thi đua, danh hiệu, tiêu chuẩn danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng, thẩm quyền khen thưởng, trách nhiệm đề nghị khen thưởng, phân cấp phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và quỹ thi đua, khen thưởng. Đặc biệt, dự thảo đề xuất điều chỉnh tiêu chuẩn cho danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở".
Cụ thể, tiêu chuẩn mới yêu cầu cá nhân phải đạt danh hiệu "Lao động tiên tiến" hoặc "Chiến sĩ tiên tiến", đồng thời có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được cấp có thẩm quyền đánh giá hiệu quả. Sự điều chỉnh này nhằm nâng cao chất lượng và tính thực tiễn của các danh hiệu thi đua.
Nguyên tắc khen thưởng mới: Linh hoạt và kịp thời
Một điểm nhấn quan trọng trong dự thảo là việc đổi mới nguyên tắc khen thưởng theo hướng "thành tích đến đâu khen thưởng đến đó". Điều này có nghĩa là không nhất thiết phải được tặng hình thức khen thưởng ở mức thấp trước khi nhận hình thức cao hơn. Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình nhấn mạnh rằng quy định này sẽ gỡ bỏ rào cản hành chính, cho phép khen thưởng kịp thời, đặc biệt đối với các thành tích đột xuất, không cần chờ đợi quá trình tích lũy danh hiệu theo tuần tự.
Ngoài ra, dự thảo đề xuất bổ sung nguyên tắc chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu, dám đổi mới, có giải pháp đột phá mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung. Điều này bao gồm việc đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ, phản ánh xu hướng phát triển hiện đại.
Ý kiến thẩm tra và đề xuất từ Ủy ban Văn hóa - Xã hội
Trong báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đã tán thành việc sửa đổi, bổ sung dự án luật. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng việc tăng cường phân cấp phân quyền cho địa phương cần có hướng dẫn cụ thể để đảm bảo tính thống nhất khi triển khai. Ông cũng đề nghị cân nhắc các tiêu chí như "dám đổi mới" và "có giải pháp đột phá" do khó khăn trong việc định lượng.
Ông Nguyễn Đắc Vinh còn chỉ ra rằng việc mở rộng đối tượng và tăng số lần xét tặng danh hiệu có thể làm tăng chi thưởng và chi phí quản lý. Do đó, cần bổ sung đánh giá tác động tài chính trong hồ sơ dự án luật để đảm bảo tính khả thi và bền vững của quỹ thi đua, khen thưởng.
Đề xuất về tính khả thi và minh bạch
Cơ quan thẩm tra đã đề nghị đánh giá tính khả thi của quy định giao người đứng đầu bộ, ngành, địa phương công nhận phạm vi ảnh hưởng toàn quốc của sáng kiến, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, về danh hiệu chiến sĩ thi đua toàn quốc, chiến sĩ thi đua bộ, ban, ngành, tỉnh, và chiến sĩ thi đua cơ sở, cơ quan này đề nghị cân nhắc việc giao Chính phủ quy định chi tiết.
Báo cáo thẩm tra cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc nghiên cứu giải pháp bảo đảm tính ổn định, minh bạch và tránh khen thưởng tràn lan. Điều này nhằm duy trì giá trị và ý nghĩa của các danh hiệu thi đua, khen thưởng trong xã hội.
Nhìn chung, dự thảo Luật Thi đua, Khen thưởng đang hướng đến một hệ thống khen thưởng linh hoạt hơn, khuyến khích đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ, đồng thời đảm bảo tính công bằng và bền vững trong quá trình thực hiện.
