Cựu Thứ trưởng và cấp dưới tạo quy trình riêng để nhận hối lộ trong xuất khẩu lao động
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành Kết luận điều tra bổ sung vụ án "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ" xảy ra tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (cũ, nay là Bộ Nội vụ), Công ty CP cung ứng nhân lực Hoàng Long và các đơn vị liên quan.
Quy trình riêng "hành" doanh nghiệp
Theo kết luận điều tra, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan (giữ chức từ năm 2020-2025, phụ trách chỉ đạo Cục Quản lý lao động ngoài nước) đã lợi dụng quyền hạn để tạo ra quy trình riêng trong xuất khẩu lao động. Các doanh nghiệp muốn đưa người đi xuất khẩu lao động phải đăng ký hợp đồng và chỉ được thực hiện sau khi có sự đồng ý của Bộ.
Cơ quan điều tra xác định bị can Hoan đã giao cho cấp dưới gây khó khăn, tạo rào cản đối với doanh nghiệp. Cách thức thường được áp dụng là trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt hợp đồng xuất khẩu lao động, các bị can sẽ yêu cầu bổ sung tài liệu và kéo dài thời gian thẩm định một cách không cần thiết.
Quy trình thẩm định cụ thể như thế nào hoàn toàn do các bị can tại Bộ tự xây dựng, tạo thành một dạng "giấy phép con" để gây khó dễ. Doanh nghiệp lo sợ không thực hiện đúng tiến độ với đối tác nước ngoài nên buộc phải chấp nhận "chi phí đối ngoại" - thực chất là tiền hối lộ.
Những khoản hối lộ khổng lồ
Với cách vận hành này, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan cùng các cấp dưới đã nhiều lần nhận hối lộ từ các doanh nghiệp như Hoàng Long, Sona, Incoop3.
Theo kết luận điều tra, trong giai đoạn 2023-2025, Công ty Hoàng Long xuất cảnh 129 lao động theo chương trình Visa E7-3. Để được phê duyệt các hợp đồng này và "giữ mối quan hệ" với lãnh đạo Bộ, Tổng giám đốc Nghiêm Quốc Hưng đã chi tổng cộng gần 240.000 USD (tương đương gần 6 tỷ đồng).
Cụ thể, bị can Hưng đã đến gặp và nhờ Hoan chỉ đạo tạo điều kiện phê duyệt nhanh hồ sơ. Đổi lại, cựu Thứ trưởng được hưởng 100-200 USD/một người lao động đi xuất khẩu. Theo thỏa thuận này, Hưng đã hai lần hối lộ cho Hoan tổng cộng 170.000 USD.
Ngoài ra, cựu Thứ trưởng còn nhận 50 triệu đồng từ Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch HĐQT Công ty Sona) để chỉ đạo đẩy nhanh việc phê duyệt hồ sơ. Các khoản tiền nhận trong dịp lễ, Tết từ các doanh nghiệp Hoàng Long, Sona và Incoop3 lên tới 450.000 USD (khoảng hơn 11 tỷ đồng) và 90 triệu đồng.
Yêu cầu phi thực tế để ép doanh nghiệp
Đối với cựu Cục trưởng Tống Hải Nam, cơ quan điều tra làm rõ đã chỉ đạo cấp dưới xây dựng, ban hành quy trình riêng về việc phê duyệt hồ sơ hợp đồng xuất khẩu lao động theo chương trình Visa E7-39.
Nam chỉ đạo Phòng Hàn Quốc yêu cầu doanh nghiệp phải có tài liệu chứng minh về hạn mức tuyển dụng lao động của chủ sử dụng lao động tại nước ngoài, với xác nhận của cơ quan thẩm quyền Hàn Quốc - một yêu cầu mà thực tế doanh nghiệp không thể đáp ứng.
Khi doanh nghiệp không thể cung cấp tài liệu theo yêu cầu, họ buộc phải "đưa tiền cảm ơn" để nhờ bị can Nam giúp đỡ, bỏ qua lỗi và phê duyệt nhanh hồ sơ. Hải Nam đã nhận tổng cộng 74.000 USD và 100 triệu đồng (tương đương 1,8 tỷ đồng) từ 3 doanh nghiệp liên quan.
Hệ thống nhận hối lộ có tổ chức
Quá trình điều tra còn làm rõ, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan và nhóm cán bộ cấp dưới còn nhận tiền hối lộ trong hoạt động cấp giấy phép xuất khẩu lao động cho doanh nghiệp.
Từ năm 2018-2025, Cục trưởng Tống Hải Nam đã chỉ đạo cấp dưới thu tiền "bôi trơn" từ các doanh nghiệp đang xin cấp giấy phép xuất khẩu lao động. Để ép doanh nghiệp phải "bôi trơn", bị can Nam cho cấp dưới gây khó khăn bằng cách trả hồ sơ, yêu cầu bổ sung thông tin nhiều lần và kéo dài thời gian thẩm định.
Theo kết luận điều tra bổ sung:
- Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan nhận hối lộ và hưởng lợi tổng 5,75 tỷ đồng
- Cựu Cục trưởng Tống Hải Nam nhận hối lộ với vai trò chủ mưu, cầm đầu tổng 7,3 tỷ đồng (hưởng lợi 4,5 tỷ đồng)
- Nguyễn Thành Hưng (chuyên viên) nhận hối lộ với vai trò đồng phạm giúp sức tổng 7,7 tỷ đồng (hưởng lợi 3,1 tỷ đồng)
- Hai cựu Phó cục trưởng Phạm Viết Hương nhận 500 triệu đồng và Nguyễn Gia Liêm nhận 168 triệu đồng
- Nguyễn Lâm Sơn (Giám đốc Công ty Luật TNHH Thành Đô) bị xác định phạm tội "Môi giới hối lộ" và hưởng lợi cá nhân 5,9 tỷ đồng
Cơ quan điều tra đã đề nghị truy tố các bị can về các tội danh tương ứng, trong đó cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị đề nghị truy tố về tội "Nhận hối lộ".
