Hà Nội: Cựu cảnh sát PCCC nhận án tù vì thiếu trách nhiệm trong vụ cháy nhà trọ 15 người chết
Chiều ngày 9 tháng 4, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Đỗ Tuấn Anh, cựu Phó đội trưởng, và Lê Quang Hưng, cựu cán bộ Đội Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy Công an Quận Cầu Giấy (cũ), với mức án lần lượt là 3 năm và 3 năm 6 tháng tù. Cả hai cùng bị kết tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng liên quan đến vụ cháy nhà trọ khiến 15 người thiệt mạng vào giữa năm 2024.
Vụ cháy thảm khốc và những sai phạm trong quản lý
Theo cáo trạng, vụ việc bắt nguồn từ năm 2008 khi vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết (trú tại Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, nay là Phường Yên Hòa, Hà Nội) xây dựng một dãy phòng trọ ba tầng và sinh sống tại đây. Gia đình này còn sử dụng một phần sân nhà để con trai dựng lán tạm làm dịch vụ sửa chữa xe máy điện và xe đạp điện.
Trong quá trình xây dựng và cho thuê trọ, vợ chồng ông Quyết đã không có giấy phép xây dựng nhà trọ, không đăng ký kinh doanh cho thuê trọ, và không chấp hành các quy định về an toàn phòng cháy chữa cháy. Khoảng 0 giờ 45 phút ngày 24 tháng 5 năm 2024, một vụ chập mạch điện trên đường dây điện của một xe máy điện trong lán sửa chữa xe đã dẫn đến hỏa hoạn. Hậu quả thảm khốc khiến 15 người chết (bao gồm 3 người trong gia đình ông Quyết), 7 người bị thương và nhiều tài sản bị thiêu rụi.
Trách nhiệm của các cựu cảnh sát PCCC
Kết quả điều tra xác định bị cáo Lê Quang Hưng, với tư cách là cán bộ của đội, đã không thực hiện điều tra cơ bản đối với loại hình nhà trọ trên địa bàn Phường Trung Hòa nói chung và cơ sở nhà ông Quyết nói riêng. Ông Hưng không lập hồ sơ quản lý và không tiến hành kiểm tra các vi phạm về phòng cháy chữa cháy đối với cơ sở này.
Trong khi đó, bị cáo Đỗ Tuấn Anh, với vai trò là đội phó, đã không kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ thực hiện nghiêm túc và đầy đủ việc rà soát, điều tra cơ bản, báo cáo và kiểm tra, xử lý theo quy định. Sự thiếu sót này đã góp phần dẫn đến thảm kịch trên.
Diễn biến tại phiên tòa và lời khai của các bên
Tại phiên tòa, ông Nguyễn Kim Quyết nhiều lần khai rằng ông "không biết, không quan tâm" đến việc vận hành nhà trọ. Số tiền thu được từ việc cho thuê trọ do vợ ông quản lý, và ông không nắm được chi tiết vì bản thân đi làm bảo vệ tại một bãi xe. Khi Hội đồng xét xử hỏi về việc xây dựng và kinh doanh nhà trọ có đăng ký với cơ quan chức năng hay không, ông Quyết cũng trả lời "không biết, vợ quản lý hết".
Thái độ này của ông Quyết đã không nhận được sự đồng tình từ một số nhân thân của các nạn nhân. Họ cho rằng có thể thông cảm với gia đình ông vì không ai mong muốn vụ cháy xảy ra, nhưng điều họ cần là một lời xin lỗi chân thành và sự thẳng thắn nhận trách nhiệm, "để cho người đã mất cũng nhắm mắt" và người ở lại có thể thấy được thành ý và thông cảm.
Bị cáo Lê Quang Hưng khai rằng thời điểm xảy ra vụ án, ông mới nhận địa bàn quản lý. Do phường có nhiều cơ sở, ông chủ yếu quản lý theo danh sách cán bộ tiền nhiệm bàn giao và dự định sẽ tiếp tục đi thực tế để cập nhật. Tuy nhiên, trong giai đoạn này, Hà Nội liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy nghiêm trọng, và bị cáo được phân công tham gia các đoàn kiểm tra, nên phần lớn thời gian phải thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo cấp trên, không còn thời gian rà soát bổ sung địa bàn.
Cựu đội phó Đỗ Tuấn Anh cũng trình bày rằng địa bàn phụ trách gồm ba phường, với số cơ sở phải quản lý lên tới 10.000 - 20.000. Bị cáo nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu, nhưng cho rằng bản thân thường xuyên đôn đốc và quan tâm đến công tác rà soát địa bàn. Khi Chủ tọa hỏi "đôn đốc là một chuyện, nhưng đôn đốc xong có kiểm tra lại xem cấp dưới làm thế nào không?", bị cáo thừa nhận có nhận thấy một số cán bộ làm chưa tốt, nhưng "nếu đã chỉ đạo nhiều lần mà cán bộ vẫn không chủ động thì rất khó".
Kiến nghị từ Hội đồng xét xử
Trong bản án vừa được tuyên, Hội đồng xét xử nhận định các bị cáo Hưng và Tuấn Anh phạm tội với lỗi vô ý, và được nhân thân các nạn nhân xin giảm nhẹ, nên đã tuyên mức án như đã nêu. Đặc biệt, Hội đồng xét xử đánh giá việc không truy tố và miễn trách nhiệm hình sự cho ông Nguyễn Kim Quyết là chưa phù hợp với tính chất và mức độ hậu quả của vụ việc. Do đó, Tòa kiến nghị cơ quan điều tra và Viện kiểm sát tiếp tục xem xét trách nhiệm hình sự với ông này để xử lý theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Tòa án cũng kiến nghị Thành phố Hà Nội chỉ đạo Ủy ban Nhân dân các phường, xã và các cơ quan chức năng tăng cường công tác tuyên truyền về phòng cháy chữa cháy, nhằm ngăn chặn những vụ cháy tương tự trong tương lai. Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ cần tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời hướng dẫn và chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ của lực lượng thực hiện đúng chức trách và nhiệm vụ được giao.
