Công an tỉnh Hưng Yên vừa phát đi cảnh báo về sự gia tăng của các thủ đoạn lừa đảo, xâm hại trẻ em trên không gian mạng trong dịp nghỉ hè. Theo đó, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý và tăng cường giám sát, trang bị kỹ năng an toàn cho trẻ.
Thực trạng đáng báo động
Dịp nghỉ hè là thời điểm học sinh có nhiều thời gian sử dụng điện thoại, máy tính, mạng xã hội và các trò chơi trực tuyến. Bên cạnh nhu cầu học tập và giải trí, đây cũng là khoảng thời gian các đối tượng xấu trên không gian mạng gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm tiếp cận, lừa đảo và xâm hại trẻ em.
9 thủ đoạn lừa đảo phổ biến
Cơ quan công an đã điểm danh 9 phương thức, thủ đoạn chính mà các đối tượng thường sử dụng:
- Giả danh người chơi game, quản trị viên trò chơi, người nổi tiếng hoặc bạn bè trên mạng xã hội để tiếp cận, làm quen với trẻ em.
- Đăng tải thông tin “tặng quà miễn phí”, “nhận vật phẩm hiếm”, “nạp game giá rẻ”, “vòng quay may mắn” và yêu cầu trẻ cung cấp tài khoản, mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin tài khoản ngân hàng của phụ huynh.
- Dụ dỗ trẻ tham gia các nhóm chat, hội nhóm kín trên mạng xã hội, ứng dụng trò chuyện nhằm lôi kéo tham gia các hoạt động không lành mạnh, phát tán nội dung độc hại hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
- Lợi dụng thời điểm nghỉ hè để đăng tin tuyển cộng tác viên online với nội dung “việc nhẹ lương cao”, “kiếm tiền tại nhà”, hướng dẫn trẻ thực hiện các “nhiệm vụ online”, sau đó yêu cầu nạp tiền để chiếm đoạt tài sản.
- Sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake để giả giọng nói, hình ảnh của người quen, người nổi tiếng hoặc học sinh cùng độ tuổi nhằm tạo sự tin tưởng, dụ dỗ trẻ chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư.
- Gửi các đường link lạ chứa mã độc dưới dạng trò chơi, ứng dụng học tập, phần mềm chỉnh sửa ảnh, video miễn phí nhằm chiếm quyền sử dụng thiết bị hoặc đánh cắp dữ liệu cá nhân.
- Tạo lập các trang web, ứng dụng giả mạo có giao diện giống các nền tảng học tập, giải trí phổ biến để yêu cầu đăng nhập tài khoản, từ đó chiếm đoạt thông tin người dùng.
- Lợi dụng tâm lý thiếu cảnh giác của trẻ để dụ dỗ tham gia các cuộc gọi video, trao đổi hình ảnh nhạy cảm nhằm đe dọa, khống chế hoặc thực hiện hành vi xâm hại trên không gian mạng.
- Giả danh Công an, Viện kiểm sát gọi điện đe dọa trẻ em liên quan đến vi phạm pháp luật, yêu cầu giữ bí mật và tự cách ly khỏi gia đình để “phục vụ điều tra”. Sau đó, đối tượng dựng kịch bản bắt cóc, ép nạn nhân gọi video về cho người thân trong trạng thái hoảng loạn nhằm yêu cầu chuyển tiền chuộc.
Dấu hiệu nhận biết thủ đoạn lừa đảo
Phụ huynh và học sinh cần lưu ý một số dấu hiệu nhận biết sau:
- Các tài khoản mạng xã hội lạ chủ động kết bạn, nhắn tin làm quen, tặng quà hoặc rủ tham gia trò chơi, nhóm chat.
- Quảng cáo “nhận quà miễn phí”, “nạp game giá rẻ”, “kiếm tiền nhanh” nhưng yêu cầu cung cấp tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc chuyển tiền trước.
- Các ứng dụng, website không rõ nguồn gốc, yêu cầu cấp nhiều quyền truy cập bất thường trên điện thoại.
- Các đường link lạ được gửi qua tin nhắn, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến với nội dung kích thích sự tò mò của trẻ.
- Đối tượng thường tạo áp lực, thúc giục giữ bí mật với gia đình hoặc yêu cầu thực hiện ngay để “không mất cơ hội”.
Khuyến cáo của cơ quan công an
Để chủ động phòng ngừa, cơ quan Công an khuyến cáo phụ huynh cần quan tâm, quản lý thời gian sử dụng Internet của trẻ; thường xuyên hướng dẫn kỹ năng an toàn trên không gian mạng; không để trẻ tự ý sử dụng tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc điện thoại có liên kết thanh toán trực tuyến; cài đặt các phần mềm kiểm soát nội dung dành cho trẻ em.
Đồng thời, cần giáo dục trẻ không kết bạn, trò chuyện riêng tư với người lạ trên mạng; không cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư, mã OTP cho bất kỳ ai; không truy cập các đường link lạ, ứng dụng không rõ nguồn gốc; trường hợp bị đe dọa, gây áp lực phải báo ngay cho phụ huynh để giải quyết. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn lừa đảo hoặc xâm hại trẻ em trên không gian mạng, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, xử lý theo quy định của pháp luật.
