Chiều 2/7, tại họp báo thông tin tình hình, kết quả công tác công an 6 tháng đầu năm, Đại tá Phạm Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh kinh tế (A04) Bộ Công an, đã thông tin về chuyên án đấu tranh với tình trạng trục lợi nhà ở xã hội.
Đường dây lừa đảo 'suất ngoại giao, suất nội bộ'
Theo Đại tá Phạm Mạnh Hùng, nhu cầu mua nhà ở xã hội của người dân rất lớn trong khi nguồn cung hạn chế, cùng với biến động thị trường bất động sản khiến nhiều đối tượng lập công ty môi giới, tư vấn mua bán nhà ở xã hội trái quy định. Các đối tượng tiếp cận người có nhu cầu, giới thiệu có “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, khả năng “lo hồ sơ”, “giữ chỗ”, “làm nhanh thủ tục” rồi ký hợp đồng tư vấn hoặc nhận tiền đặt cọc để chiếm đoạt tài sản.
Cục An ninh kinh tế đã xác lập chuyên án, làm rõ đường dây lừa đảo tại Hà Nội. Bước đầu, cơ quan chức năng xác định số tiền các đối tượng chiếm đoạt hơn 40 tỷ đồng. Ngày 17/3, Cục A04 khởi tố vụ án hình sự về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; ngày 18/3, chuyển đến Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội.
Mở rộng điều tra, phát hiện thêm đường dây hối lộ
Từ vụ án trên, cơ quan chức năng mở rộng điều tra, phát hiện các đường dây có dấu hiệu đưa hối lộ, môi giới hối lộ, nhận hối lộ nhằm làm nhanh giấy tờ xác nhận điều kiện mua nhà ở xã hội. Một số đối tượng môi giới lôi kéo người dân, gợi ý làm nhanh giấy xác nhận với mức phí từ 5 triệu đến 30 triệu đồng mỗi giấy. Các đối tượng móc nối với người có chức vụ trong cơ quan Nhà nước để đưa, nhận hối lộ.
Điều tra bước đầu xác định, từ tháng 10/2025 đến đầu năm 2026, các đối tượng môi giới tự do đã nhận làm nhanh giấy xác nhận cho hơn 100 trường hợp. Đường dây có sự tham gia của nhóm môi giới, nhóm đưa hối lộ, môi giới hối lộ và nhóm nhận hối lộ. Ngoài ra, Cục An ninh kinh tế còn làm rõ đường dây “chạy” thủ tục xác nhận tạm trú, thường trú để hoàn thiện hồ sơ mua nhà ở xã hội.
Khởi tố 13 bị can về nhiều tội danh
Đến nay, cơ quan chức năng đã khởi tố 13 bị can về các tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đưa hối lộ, môi giới hối lộ, nhận hối lộ và làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức. Vụ án tiếp tục được điều tra, mở rộng để xử lý triệt để các đối tượng.
Theo đánh giá của Cục An ninh kinh tế, đây là chuyên án có quy mô lớn, với nhiều đường dây tổ chức tội phạm, nhiều nhóm đối tượng tham gia, tính chất nghiêm trọng. Các hành vi vi phạm không chỉ xâm phạm quyền sở hữu tài sản mà còn ảnh hưởng đến chính sách an sinh xã hội, làm méo mó chủ trương hỗ trợ nhà ở cho người thu nhập thấp.
Nguyên nhân và khuyến cáo từ Bộ Công an
Qua điều tra, Cục An ninh kinh tế xác định một số sơ hở, bất cập: việc công khai thông tin về trình tự, thủ tục mua nhà ở xã hội chưa đầy đủ; quy trình xác minh, thẩm định đối tượng, điều kiện thu nhập, cư trú còn lỏng lẻo; chênh lệch lớn giữa giá nhà ở xã hội và nhà ở thương mại khiến nhiều người sẵn sàng bỏ tiền qua môi giới.
Đại diện Cục An ninh kinh tế cho rằng, việc phát hiện, đấu tranh và xử lý các đường dây có ý nghĩa cảnh tỉnh, răn đe, góp phần bảo đảm công bằng, minh bạch trong chính sách nhà ở xã hội. Bộ Công an khuyến cáo người dân không nộp tiền đặt cọc, không ký hợp đồng tư vấn giữ chỗ, không chuyển tiền cho cá nhân môi giới tự do với lời hứa làm hồ sơ, giữ suất. Các thông tin “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, “suất chắc chắn” cần được kiểm chứng chặt chẽ. Người dân cần tìm hiểu kỹ quy định, kiểm tra thông tin dự án qua Sở Xây dựng, website chủ đầu tư hoặc liên hệ trực tiếp. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần trình báo cơ quan công an gần nhất.
