Thời gian gần đây, nhiều người dân bất ngờ khi biết quy định người thân đến nhà chơi và ở qua đêm phải khai báo lưu trú với công an xã, phường. Quy định này được nêu trong Luật Cư trú 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Trước những thắc mắc của người dân, đại diện Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) Bộ Công an đã lên tiếng giải thích rõ mục đích và cách thức thực hiện.
Quy định khai báo lưu trú áp dụng cho ai?
Theo quy định tại Điều 30 Luật Cư trú 2020, công dân đến chỗ ở hợp pháp của người khác và ở lại qua đêm (từ 23 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau) thì phải thực hiện thông báo lưu trú. Việc khai báo có thể được thực hiện trực tiếp tại công an xã, phường, thị trấn hoặc qua ứng dụng VNeID, cổng dịch vụ công. Chủ nhà hoặc người đến lưu trú đều có thể thực hiện việc thông báo này.
Đại diện C06 cho biết, quy định này không chỉ áp dụng với người lạ mà cả người thân trong gia đình như ông bà, anh chị em, con cháu, nếu họ đến ở qua đêm. Tuy nhiên, trường hợp người thân thường xuyên lui tới và đã đăng ký tạm trú hoặc thường trú tại địa phương thì không cần khai báo lưu trú mỗi lần.
Mục đích quản lý an ninh, trật tự
Thiếu tá Nguyễn Văn A, Phó trưởng phòng Tham mưu C06, giải thích: “Việc khai báo lưu trú nhằm quản lý chặt chẽ tình hình nhân khẩu, giúp lực lượng công an nắm được ai đang ở đâu, phục vụ công tác phòng chống tội phạm và đảm bảo an ninh trật tự tại địa phương. Đây là quy định đã có từ lâu, không phải mới, nhưng nhiều người chưa nắm rõ.”
Theo số liệu từ C06, trong năm 2024, cả nước ghi nhận hơn 15 triệu lượt thông báo lưu trú qua các kênh, trong đó khoảng 70% được thực hiện qua ứng dụng VNeID. Điều này cho thấy người dân đã dần quen với hình thức khai báo trực tuyến, tiết kiệm thời gian và công sức.
Không gây phiền hà cho người dân
Nhiều ý kiến cho rằng quy định này gây phiền hà, nhất là khi người thân thường xuyên lui tới. Tuy nhiên, đại diện C06 khẳng định: “Quy định không nhằm gây khó dễ cho người dân. Trường hợp người thân đến chơi và ở lại qua đêm, chỉ cần chủ nhà hoặc người đến lưu trú thông báo một lần duy nhất qua VNeID hoặc gọi điện cho công an phường, không cần phải đến trụ sở.”
Luật sư Trần Văn B, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho biết: “Việc khai báo lưu trú là nghĩa vụ của công dân theo quy định pháp luật. Nếu không thực hiện, người dân có thể bị xử phạt hành chính từ 100.000 đến 300.000 đồng theo Nghị định 144/2021. Tuy nhiên, cơ quan chức năng thường nhắc nhở hơn là xử phạt đối với các trường hợp vi phạm lần đầu.”
Cách khai báo lưu trú đơn giản
Để khai báo lưu trú, người dân có thể thực hiện theo các bước sau: Đăng nhập ứng dụng VNeID, chọn mục “Thông báo lưu trú”, nhập thông tin người đến lưu trú, thời gian và địa chỉ. Hệ thống sẽ tự động gửi thông báo đến công an địa phương. Nếu không có điện thoại thông minh, người dân có thể đến trực tiếp công an xã hoặc gọi điện thoại để khai báo.
Quy định này được áp dụng thống nhất trên toàn quốc, không phân biệt thành thị hay nông thôn. Người dân cần nắm rõ để thực hiện đúng, tránh bị xử phạt không đáng có.
