Thực trạng và sự cần thiết của bộ chỉ số đánh giá
Thực tiễn triển khai đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thời gian qua cho thấy việc đánh giá đã góp phần nâng cao trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, tạo cơ sở theo dõi, so sánh, nhận diện kết quả đạt được cũng như những bất cập, hạn chế. Tuy nhiên, theo Thanh tra Chính phủ, việc đánh giá vẫn còn một số hạn chế: tiêu chí chưa thống nhất, nhiều nội dung mang tính định tính, việc thu thập số liệu và tài liệu minh chứng chưa đồng đều, phương pháp tính điểm cần được chuẩn hóa để phản ánh đúng thực chất kết quả thực hiện.
Do đó, việc ban hành bộ chỉ số đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là cần thiết nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, minh bạch, khả thi để tổ chức đánh giá hằng năm đối với các bộ, cơ quan ngang bộ và ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố.
Đổi mới tư duy đánh giá trong bối cảnh tinh gọn bộ máy
Trong bối cảnh tinh gọn tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cần đổi mới tư duy đánh giá. Đối với bộ, cơ quan ngang bộ, đánh giá phải phản ánh đặc thù quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực, bao gồm trách nhiệm xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật, kiểm soát quyền lực trong lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và tổ chức thực hiện các biện pháp phòng ngừa.
Đối với ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, đánh giá phải phản ánh đặc thù quản lý nhà nước theo địa bàn, bao gồm kết quả chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị và chính quyền xã, phường, đặc khu.
Yêu cầu về nội dung và phương pháp của bộ chỉ số
Nội dung bộ chỉ số cần bảo đảm tính khách quan, khoa học, dễ hiểu, dễ áp dụng, dễ theo dõi, kiểm tra, đánh giá; phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, tổ chức, đơn vị. Phải kết hợp giữa đánh giá định lượng với định tính, trong đó ưu tiên các tiêu chí đo lường bằng số liệu cụ thể để đánh giá đúng thực chất kết quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gắn với trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị, người đứng đầu và cán bộ, công chức, viên chức.
Cần lưu ý bảo đảm phân định phù hợp giữa tiêu chí áp dụng chung và tiêu chí đặc thù, phản ánh sự khác biệt giữa quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực của bộ, cơ quan ngang bộ và quản lý nhà nước theo địa bàn của địa phương. Đồng thời, bảo đảm không làm phát sinh thủ tục hành chính, tận dụng tối đa số liệu, tài liệu sẵn có từ báo cáo, hệ thống quản lý nhà nước, kết quả thanh tra, kiểm tra, giám sát, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.
Mục tiêu nâng cao chất lượng chỉ đạo, điều hành
Quan trọng hơn, qua đánh giá phải xác định cụ thể hạn chế, nguyên nhân, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị, người đứng đầu và cán bộ, công chức, viên chức để nâng cao chất lượng công tác chỉ đạo, điều hành và ngày càng hoàn thiện chính sách, pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Theo Thanh tra Chính phủ, việc đánh giá đã góp phần nâng cao trách nhiệm, nhưng vẫn còn hạn chế về tiêu chí chưa thống nhất, số liệu chưa đồng đều.
