Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường vừa có công văn gửi Thủ tướng kiến nghị nghiên cứu cho phép hộ kinh doanh cá thể có doanh thu năm dưới 5 tỉ đồng quay lại áp dụng thuế khoán. Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu các kiến nghị này.
Luật sư phản đối: Không nên quay lại thuế khoán
Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, khẳng định: "Không nên vì những khó khăn bước đầu mà vội vàng điều chỉnh theo hướng quay trở lại cơ chế thuế khoán dù với bất kỳ ngưỡng doanh thu nào".
Hình thức thuế khoán đã bị xóa bỏ từ ngày 1.1, toàn bộ hộ kinh doanh chuyển sang kê khai thuế. Theo ông Được, chủ trương xóa bỏ thuế khoán để minh bạch hóa nghĩa vụ thuế là đúng đắn. Tuy nhiên, sau gần nửa năm áp dụng, nhiều hộ kinh doanh còn hoang mang, chờ đợi điều chỉnh chính sách.
Nguyên nhân hộ kinh doanh muốn quay lại thuế khoán
Ông Được cho rằng mấu chốt là nhiều hộ kinh doanh không muốn sử dụng hóa đơn, chứng từ, lập sổ sách kế toán và phải chứng minh đầu vào. Việc thu thập hóa đơn đầu vào thường gặp khó khăn, cùng với tâm lý e ngại, sợ sai, sợ bị xử phạt. "Thời gian tới, giải pháp phù hợp là tiếp tục cải cách thủ tục, mở rộng các trường hợp được áp dụng cơ chế đơn giản hóa, đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt và hỗ trợ hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn. Khi thanh toán được số hóa và dữ liệu giao dịch minh bạch, nhu cầu quay lại thuế khoán sẽ tự nhiên giảm", ông nói.
Chuyên gia đề xuất lộ trình áp dụng thuế khoán
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, nhấn mạnh mấu chốt là lộ trình thích nghi. Thông thường, giai đoạn thích nghi và chuyển tiếp diễn ra trong 1,5-2 năm, nhưng hiện thời gian thích nghi quá ngắn. Ông đề xuất cho phép áp dụng thuế khoán theo lộ trình dựa trên ngưỡng doanh thu và ngành nghề. Ngưỡng doanh thu 5 tỉ đồng có thể được cân nhắc, và ngành nghề đặc thù như bán hàng rong, tiểu thương chợ cá, chợ rau, chợ dân sinh, tạp hóa gia đình.
Khi điều kiện thuận lợi hơn (tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt và hóa đơn điện tử cao), sẽ siết chặt điều kiện bằng cách hạ ngưỡng doanh thu và thu hẹp ngành nghề. Với các ngành còn lại, có thể thực hiện thuế kê khai nhưng cần giai đoạn thích nghi: năm 2026-2027, hộ kinh doanh tự chọn tính thuế theo phần trăm doanh thu hoặc lợi nhuận, trước khi bắt buộc tính theo lợi nhuận với hộ có doanh thu từ 3 tỉ đồng trở lên.
Về lâu dài, ông Tuấn đề xuất xây dựng chính sách để hộ kinh doanh tự nguyện chuyển đổi lên doanh nghiệp, cân nhắc giảm trừ gia cảnh và tính thuế lũy tiến 5-35% trên lợi nhuận.
Phản hồi từ cơ quan thuế
Tại họp báo thường kỳ quý 2 của Bộ Tài chính, Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, cơ quan thuế ghi nhận các đề xuất giúp tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp, sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu Bộ Tài chính và các cấp có thẩm quyền. Thời gian tới, ngành thuế sẽ rà soát, hoàn thiện quy định tại nghị định, thông tư và cải cách thủ tục hành chính để hỗ trợ hộ kinh doanh.
