Nhiều khu chung cư cũ tại Hà Nội đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Tường, trần nhà bị tróc lở, mỗi tầng lại phải chịu thêm tải trọng từ các "chuồng cọp", sàn bê-tông, khung thép, cửa sắt, vách kính cùng đồ đạc sinh hoạt của các gia đình. Những mảng tường, mặt tiền sứt sẹo, bạc màu, lâu ngày không được trát lại hay sơn quét. Theo thời gian, nhân khẩu tăng lên kéo theo nhu cầu mua sắm đồ đạc, thiết bị, khiến không gian riêng và chung càng thêm chật chội. Xiêu vẹo, vá víu, ẩm mốc và thiếu ánh sáng là thực trạng phổ biến ở không ít khu căn hộ cũ.
Những ý tưởng và dự định dang dở
Những năm trước, đã có nhiều ý kiến bàn thảo, tranh luận về việc xử lý hàng nghìn căn hộ cũ, xuống cấp, nguy hiểm. Các nhà quản lý, kiến trúc sư đưa ra nhiều ý tưởng; thành phố có dự định phá dỡ xây dựng lại nhưng vướng mắc về cân đối nguồn vốn, bảo đảm lợi nhuận. Người dân sống tại các khu căn hộ đó cũng băn khoăn: Nếu xây lại, nhà nước, nhân dân, doanh nghiệp cùng làm thì mức chi phí thế nào; làm sao để người dân không tốn kém quá và sớm được sử dụng căn hộ mới kiên cố, an toàn; nếu xây thành chung cư cao tầng thì các tầng dưới dành cho dịch vụ thương mại, quyền lợi của cư dân ra sao.
Tác động của Covid-19 và biến động thị trường
Sau dịch Covid-19 dai dẳng, nhiều ý tưởng lớn, kỳ vọng cao và các hoạt động quy mô bị ngưng trệ. Thị trường bất động sản giảm sôi động do tác động từ việc hoàn thiện chính sách và khó khăn chung của kinh tế - xã hội. Sau nhiều biến động, những khối nhà xuống cấp ngày càng nhợt nhạt, ẩm tối, xiêu vẹo, yếu ớt hơn. Những tòa nhà từng được tính tuổi khoảng 40-50 năm, thậm chí 30-35 năm, nay đã cộng thêm 5-10 năm chống chịu mưa gió, độ ẩm, khói bụi đô thị.
Cần hành động khẩn trương
Trong bối cảnh Thủ đô có nhiều giấc mơ lớn, vấn đề quy hoạch và tầm nhìn cho đời sống cư dân tại các khu căn hộ cũ cần được soi xét, tính toán kỹ càng, cụ thể và ráo riết hơn. Nguy cơ mất an toàn ở đó không phải bây giờ mới hiện hữu mà đã được bàn, được chờ đợi và lo lắng nhiều năm qua. Việc xây dựng không gian mới an toàn, sạch đẹp, thuận tiện cho đông đảo cư dân trên cơ sở đối thoại tích cực, cân đối hài hòa quyền lợi các bên và đồng thuận về không gian cư trú cùng tiến độ thi công là một đại dự án cho sự ổn định cuộc sống và lòng người, cần sớm được hiện thực hóa.
