Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã đề xuất bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O (bóng cười) để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 15/7. Đề xuất này nằm trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện).
Lý do cấm kinh doanh bóng cười
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc sửa đổi Luật nhằm thực hiện Kết luận 18 của Ban Chấp hành Trung ương về rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Ông nhấn mạnh: “Thời gian vừa qua, mặc dù đã có quy định quản lý, kiểm soát nhưng hoạt động kinh doanh, sử dụng loại khí này vẫn diễn biến khá phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người sử dụng”.
Chính phủ dẫn chứng rằng việc lạm dụng khí N₂O để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe, đặc biệt là hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản, đồng thời có nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy. Tình trạng mua bán, sử dụng N₂O diễn biến phức tạp, thường gắn với ma túy trái phép, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.
Số liệu thống kê và tác hại sức khỏe
Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai đã nghiên cứu 149 bệnh nhân ngộ độc N₂O từ tháng 6/2018 đến cuối năm 2025. Các bệnh nhân đều nhập viện do hít “bóng cười” để giải trí, với biểu hiện tổn hại thần kinh ngoại biên và tủy sống, rối loạn cảm giác, liệt cơ, tê bì, yếu liệt chi, thay đổi hành vi, mất ngủ, hoang tưởng và ảo giác.
Báo cáo của Bộ Y tế cho thấy khí N₂O khi sử dụng ngoài mục đích y tế có thể gây liệt, rối loạn cảm giác, rối loạn tâm thần, tổn thương tủy sống và thiếu máu.
Thực trạng và biện pháp xử lý
Những năm gần đây, tình trạng mua bán, sử dụng N₂O tại các cơ sở như quán bar, karaoke, nhà nghỉ, khách sạn diễn biến phức tạp, thường liên quan đến ma túy tổng hợp, gây bức xúc trong nhân dân. Sau Nghị quyết số 173/2024 của Quốc hội cấm các loại khí gây hại, lực lượng công an đã quyết liệt xử lý.
Từ năm 2025 đến nay, công an phát hiện, bắt giữ, khởi tố hình sự 48 vụ với 338 bị can; xử lý hành chính 66 vụ, 92 đối tượng; thu giữ 16.573 bình khí và hơn 57.000 kg N₂O. Điều này thể hiện sự quyết liệt nhưng cũng phản ánh tình trạng lạm dụng phức tạp.
Tham khảo quốc tế và ý kiến thẩm tra
Nhiều quốc gia như Anh, Mỹ, Nhật Bản, Hà Lan, New Zealand, Đức đã cấm hoặc hạn chế nghiêm ngặt bóng cười cho mục đích giải trí. Chính phủ cho rằng việc bổ sung quy định cấm là cần thiết dựa trên thực tiễn và Nghị quyết 173/2024.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến nhất trí với đề xuất. Tuy nhiên, một số ý kiến lưu ý cần đánh giá tác động đầy đủ, phân định rõ hành vi cấm và các trường hợp sử dụng hợp pháp như nghiên cứu khoa học, đào tạo, thực phẩm, để không ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh và nhu cầu chính đáng của xã hội.
