Trong bối cảnh công tác đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã có nhiều chuyển biến tích cực trong những năm qua, tình trạng vi phạm vẫn diễn biến phức tạp tại một số lĩnh vực và địa phương, gây ảnh hưởng lớn đến môi trường đầu tư, kinh doanh cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và tổ chức.
Theo Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, trong 4 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng trên cả nước đã bắt giữ và xử lý gần 44.000 vụ vi phạm, tăng 31,99% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, nhóm hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ ghi nhận 3.000 vụ, tăng 167,14%.
Phó Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt
Vừa qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký Công điện số 38/CĐ-TTg yêu cầu tập trung thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Thực hiện Công điện, Bộ Công an với vai trò chủ công, nòng cốt đã chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tập trung nhận diện những phương thức, thủ đoạn tinh vi của tội phạm kinh tế trong tình hình mới.
Công an các địa phương đã đồng loạt ra quân trong đợt cao điểm từ ngày 7/5 đến 30/5, tấn công trực diện vào các hạ tầng cung cấp nội dung lậu (phim ảnh, bóng đá, âm nhạc, trò chơi điện tử) sử dụng tiếng Việt và tiếng Anh. Mục tiêu là triệt phá hàng loạt đường dây, tổ chức có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ quy mô lớn, bao gồm cả vi phạm trên không gian mạng và đời thực.
Đánh sập các nền tảng nội dung lậu
Kết quả, hàng loạt website và nền tảng lưu trữ phim, chương trình truyền hình lậu có lượng truy cập lớn, như hệ thống liên quan Xôi Lạc TV và các trang phim lậu, đã bị đánh sập, chặn đứng dòng tiền từ quảng cáo bất hợp pháp.
Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố 23 đối tượng có hành vi sử dụng công nghệ cao để xâm phạm bản quyền tác giả, quyền liên quan, tổ chức đánh bạc và đánh bạc. Quá trình đấu tranh, các đối tượng khai nhận hành vi xâm phạm bản quyền tập trung chủ yếu vào các giải bóng đá có Đội tuyển Việt Nam tham dự và các giải bóng đá hàng đầu thế giới như UEFA Champions League, Ngoại hạng Anh, La Liga, Serie A, Bundesliga, Ligue 1. Đáng chú ý, các đối tượng đang lên kế hoạch bài bản để xâm phạm bản quyền World Cup 2026 thì bị cơ quan công an bắt giữ.
Khởi tố nhiều vụ án hình sự
Bên cạnh đó, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) - Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố 5 vụ án hình sự về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan” theo Điều 225 Bộ luật Hình sự, nhắm vào các đơn vị kinh doanh, khai thác nhạc và chương trình giải trí lậu. Đây được đánh giá là bước chuyển mạnh trong thực thi pháp luật sở hữu trí tuệ, đặc biệt đối với các hành vi khai thác nội dung trái phép nhằm mục đích thương mại trên nền tảng số.
Các chuyên án được xử lý với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” nhằm nâng cao uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch.
Triệt phá hàng giả tại nhiều địa phương
Bên cạnh lĩnh vực kỹ thuật số, công an các tỉnh, thành phố liên tục phá các vụ án sản xuất, kinh doanh hàng “nhái” thương hiệu lớn. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố Nguyễn Trần Việt Hoàng và Lưu Phát Thuận về hành vi “Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp” theo Điều 226 Bộ luật Hình sự, kinh doanh giày dép giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng của Mỹ và Liên minh châu Âu được bảo hộ tại Việt Nam. Các đối tượng sử dụng tài khoản Shopee, Facebook, Instagram, TikTok để quảng cáo và kinh doanh, với tổng trị giá hai vụ gần 7 tỷ đồng.
Tại Ninh Bình, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố hai bị can Trần Công Tùng và Lã Văn Ước, thu giữ hơn 5.000 đôi giày, dép thể thao giả mạo nhãn hiệu, trị giá hơn 3,7 tỷ đồng. Tại Tây Ninh, 3 bị can Đỗ Hồng Phát, Nguyễn Quốc Huy, Nguyễn Hữu Thế bị khởi tố, bắt tạm giam về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp theo khoản 2 Điều 226 Bộ luật Hình sự. Trước đó, lực lượng chức năng đã khám xét trụ sở chính của một công ty sản xuất phân bón tại Cụm Công nghiệp L.H, thuộc xã Đức Hòa, cùng 5 địa điểm tập kết, tiêu thụ, trung chuyển phân bón nhãn hiệu “BACONCO” đã được bảo hộ, tạm giữ hơn 70 tấn phân bón giả mạo, tổng giá trị ước tính hơn 4,5 tỷ đồng.
Phòng Cảnh sát kinh tế Công an Thành phố Hồ Chí Minh cũng triệt phá thành công đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm, khởi tố, tạm giam 3 bị can: Dương Thị Yến Oanh, Dương Thị Yến Xuân, Thạch Hiểu về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto quy mô lớn. Cơ quan điều tra nhận định hành vi này không chỉ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng, môi trường kinh doanh và trật tự quản lý kinh tế. Vụ án đang được điều tra mở rộng.
Định hướng thời gian tới
Công tác đấu tranh với tội phạm về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được xác định là nhiệm vụ quan trọng, mang tính lâu dài, cần huy động sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.
Thời gian tới, Bộ Công an sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ và công an địa phương đẩy nhanh tiến độ điều tra các vụ án, phấn đấu hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu cao điểm trong đấu tranh, phòng chống tội phạm xâm phạm sở hữu trí tuệ; đồng thời tham mưu cho Đảng, Chính phủ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, tiếp tục phối hợp với các cơ quan truyền thông đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và các chủ thể quyền sở hữu trong việc chấp hành pháp luật về sở hữu trí tuệ.
