Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024, chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, đã mở rộng đáng kể diện tham gia BHXH bắt buộc, bao gồm nhiều nhóm đối tượng mới. Theo quy định tại điểm m khoản 1 Điều 2 của Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh của các hộ kinh doanh đã đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc theo hướng dẫn cụ thể của Chính phủ.
Quy định về tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc
Căn cứ theo điểm d khoản 1 Điều 31 của Luật BHXH 2024, đối với nhóm đối tượng được quy định tại các điểm g, h, m và n khoản 1 Điều 2 của luật, người tham gia được quyền lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, mức lương này phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Mức thấp nhất không được thấp hơn mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
- Mức cao nhất không được vượt quá 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Theo quy định tại khoản 13 Điều 141 của Luật BHXH 2024, trong thời gian mức lương cơ sở chưa bị bãi bỏ, mức tham chiếu được xác định bằng chính mức lương cơ sở. Khi mức lương cơ sở chính thức bị bãi bỏ, mức tham chiếu sẽ được quy định nhưng không được thấp hơn mức lương cơ sở đó.
Mức lương cơ sở mới và mức đóng BHXH
Ngày 15 tháng 5 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 161/2026/NĐ-CP, quy định mức lương cơ sở từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 là 2,53 triệu đồng mỗi tháng. Dựa trên mức lương cơ sở này, mức đóng BHXH bắt buộc được tính toán cụ thể.
Theo điểm a khoản 4 Điều 33 của Luật BHXH 2024, mức đóng BHXH bắt buộc đối với nhóm đối tượng này bao gồm hai phần:
- 3% tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ ốm đau và thai sản.
- 22% tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Tổng mức đóng BHXH hàng tháng là 25% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Mức đóng cụ thể cho chủ hộ kinh doanh
Với mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng một tháng, số tiền đóng thấp nhất mà chủ hộ kinh doanh phải nộp là 632.500 đồng mỗi tháng. Trong trường hợp chọn mức tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu, số tiền đóng cao nhất có thể lên tới 12,65 triệu đồng mỗi tháng. Cụ thể:
- Mức đóng thấp nhất: 632.500 đồng/tháng (tương ứng 25% của 2,53 triệu đồng).
- Mức đóng cao nhất: 12.650.000 đồng/tháng (tương ứng 25% của 50,6 triệu đồng, tức 20 lần mức tham chiếu).
Như vậy, từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, các chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc sẽ đóng bảo hiểm theo mức do chính họ lựa chọn, trong khoảng từ 632.500 đồng đến 12,65 triệu đồng mỗi tháng.
Phương thức đóng linh hoạt
Ngoài việc được tự do lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng, chủ hộ kinh doanh cũng có thể chọn phương thức đóng linh hoạt. Cụ thể, họ có thể đóng theo tháng, đóng 3 tháng một lần, hoặc đóng 6 tháng một lần, tùy theo nhu cầu và khả năng tài chính của mình. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ kinh doanh trong việc tuân thủ quy định pháp luật.
Minh Hoa (tổng hợp)
