Quy định mới về xử phạt vi phạm trên mạng xã hội
Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều chế tài xử phạt nhằm tăng cường trách nhiệm của người sử dụng dịch vụ mạng xã hội, đặc biệt là chủ fanpage, chủ kênh nội dung và quản trị viên các hội nhóm trực tuyến. Theo đó, các hành vi cung cấp hoặc chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng.
Trách nhiệm của quản trị viên fanpage và hội nhóm
Nghị định lần này quy định rõ trách nhiệm của chủ tài khoản, chủ fanpage, chủ kênh nội dung và người quản trị các hội nhóm trên mạng xã hội. Cụ thể, nếu không thực hiện ngăn chặn hoặc gỡ bỏ các thông tin vi phạm pháp luật, thông tin ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác hoặc thông tin ảnh hưởng đến trẻ em khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền, các đối tượng này có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Điều này đồng nghĩa với việc quản trị viên không còn đơn thuần là người tạo lập cộng đồng trực tuyến mà phải có trách nhiệm theo dõi, kiểm soát và phối hợp xử lý các nội dung vi phạm xuất hiện trên nền tảng do mình quản lý.
Mức phạt cao nhất lên tới 50 triệu đồng
Đối với các hành vi nghiêm trọng hơn, mức phạt có thể tăng lên từ 30 đến 50 triệu đồng. Điển hình là hành vi đăng tải hoặc chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội. Bên cạnh mức xử phạt hành chính, Nghị định bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả. Theo đó, người vi phạm buộc phải gỡ bỏ các thông tin sai sự thật, gây nhầm lẫn hoặc các nội dung vi phạm pháp luật đã đăng tải. Trong trường hợp thuộc nhóm vi phạm nghiêm trọng quy định tại khoản 2 Điều 95, cơ quan chức năng còn có thể áp dụng biện pháp buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung vi phạm.
Thực trạng tin giả lan tràn trên mạng xã hội
Vào tháng 5, một bài đăng trên tài khoản mạng xã hội “Chợ sạch” với nội dung “thóc phơi ngoài trời dưới thời tiết nắng nóng đã nổ thành bỏng” bất ngờ lan truyền mạnh, thu hút hàng nghìn lượt tương tác và bình luận. Tuy nhiên, kết quả xác minh của cơ quan chức năng cho thấy đây là thông tin không có thật. Người đăng thừa nhận đã lấy hình ảnh từ mạng xã hội, chỉnh sửa rồi đăng tải nhằm thu hút sự chú ý. Vừa qua, Công an tỉnh Cà Mau tiếp tục vào cuộc xác minh thông tin một trang mạng xã hội Facebook có tên “G.N.T.T” đăng tải nội dung “công an bắt cơ sở làm tôm khô từ cao su non, pha trộn hóa chất bị cấm cực độc”. Bài đăng này khiến nhiều người tiêu dùng hoang mang, ảnh hưởng phần nào tới uy tín sản phẩm tôm khô truyền thống của địa phương. Qua kiểm tra, rà soát toàn bộ các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn xã Cái Nước (Cà Mau), cơ quan chức năng xác định thông tin là sai sự thật và đã tiến hành mời một đối tượng trú tại Hà Nội lên làm việc để phục vụ công tác điều tra, xử lý.
AI tạo sinh và nguy cơ tin giả ngày càng tinh vi
Đáng chú ý, không ít thông tin được phát tán thông qua các fanpage, hội nhóm có lượng thành viên lớn. Chỉ với một bài đăng giật gân hoặc gây sốc, thông tin có thể tiếp cận hàng trăm nghìn người trong thời gian ngắn, tạo ra những tác động tiêu cực đối với xã hội. Đặc biệt, sự phát triển của AI tạo sinh khiến việc tạo ra hình ảnh, video hay nội dung giả mạo trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Người dùng vì vậy luôn bị đặt trong tình thế khó phân biệt thật - giả, dễ bị tiêm nhiễm bởi những thông tin thất thiệt, vô căn cứ. Nhiều năm qua, tình trạng phát tán tin giả, tin sai sự thật có xu hướng ngày càng phức tạp. Thậm chí, “rage bait” (mồi nhử phẫn nộ) được Nhà xuất bản Đại học Oxford bình chọn là “Từ của năm 2025”. Thuật ngữ phản ánh việc nhiều nội dung trên mạng xã hội được tạo ra nhằm gây tranh cãi, kích động cảm xúc để đổi lấy lượt xem và tương tác.
