Cục Thuế vừa có thông tin chính thức nhằm giải tỏa băn khoăn của nhiều hộ kinh doanh về việc có bắt buộc phải có hóa đơn điện tử cho mọi khoản mua hàng hay không. Cơ quan này khẳng định, không phải mọi khoản chi đều yêu cầu hóa đơn điện tử; điều quan trọng là thực hiện đúng loại hóa đơn, chứng từ theo quy định pháp luật cho từng trường hợp cụ thể.
Hộ kinh doanh lo lắng về hóa đơn điện tử
Kể từ năm 2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đã chuyển từ thuế khoán sang quản lý dựa trên doanh thu thực tế, hóa đơn điện tử và dữ liệu điện tử. Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh trong lĩnh vực bán lẻ, ăn uống, thực phẩm thường mua hàng từ các nhà cung cấp nhỏ lẻ, không có hóa đơn. Điều này khiến họ lo ngại không biết lấy hóa đơn ở đâu để chứng minh chi phí, và liệu cơ quan thuế có chấp nhận các khoản chi không có hóa đơn hay không.
Quy định pháp luật về hóa đơn, chứng từ
Theo Cục Thuế, các quy định tại Nghị định 68 năm 2026, Nghị định 146 năm 2026, Nghị định 123 năm 2020 và Nghị định 70 năm 2025 đã nêu rõ trách nhiệm lập hóa đơn, chứng từ đối với từng chủ thể, không đặt ra yêu cầu mọi khoản mua hàng đều phải có hóa đơn điện tử.
Cụ thể, khoản 1 điều 6 Nghị định 68 năm 2026 quy định các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập tính thuế thu nhập cá nhân là các khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và "có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, pháp luật về kế toán". Nhiều hộ kinh doanh hiểu lầm rằng mọi khoản chi đều phải có hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, Cục Thuế giải thích rằng quy định này không chỉ dẫn chiếu đến pháp luật về hóa đơn, chứng từ mà còn dẫn chiếu đến pháp luật về kế toán, nghĩa là việc chứng minh khoản chi hợp pháp phải căn cứ vào từng lĩnh vực pháp luật và từng loại giao dịch cụ thể.
Bảng kê mua hàng là chứng từ hợp lệ
Khoản 1 điều 6 Thông tư 152 năm 2025 quy định chứng từ kế toán làm căn cứ xác định doanh thu, thu nhập tính thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bao gồm: hóa đơn; bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ (đối với trường hợp hộ kinh doanh mua hàng của người bán không có hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn bán hàng); và các chứng từ kế toán khác theo quy định của pháp luật về thuế.
Cục Thuế khẳng định: "Các nhà làm luật đã dự liệu ngay từ đầu trường hợp hộ kinh doanh mua hàng hóa, dịch vụ của người bán không có hóa đơn và cho phép sử dụng bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ cùng các chứng từ kế toán có liên quan để làm căn cứ xác định doanh thu, thu nhập tính thuế theo quy định. Như vậy, không phải mọi khoản chi đều bắt buộc phải có hóa đơn điện tử."
Trách nhiệm lập hóa đơn thuộc về người bán
Ngoài ra, điều 4 Nghị định 123 năm 2020 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 70 năm 2025) quy định trách nhiệm lập hóa đơn thuộc về người bán khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Đối với trường hợp người bán thuộc đối tượng phải lập hóa đơn thì phải lập hóa đơn theo quy định. Trường hợp người bán không thuộc đối tượng phải lập hóa đơn, hộ kinh doanh thực hiện việc lập bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ và các chứng từ kế toán theo quy định của Thông tư 152 năm 2025.
Cục Thuế nhận định hệ thống pháp luật đã được thiết kế đồng bộ, hộ kinh doanh không cần lo lắng rằng mọi khoản mua hàng đều phải có hóa đơn điện tử. Điều quan trọng là thực hiện đúng loại hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật đối với từng trường hợp cụ thể.
