Cục Thuế vừa ban hành công văn trả lời một doanh nghiệp tại Hưng Yên, làm rõ những vướng mắc liên quan đến việc lập bảng kê khi thu mua hàng hóa và cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh. Theo quy định hiện hành, bảng kê hàng hóa mua vào chỉ áp dụng cho các trường hợp đặc thù mà người bán không thể xuất hóa đơn, bao gồm cả trường hợp mua phế liệu từ người trực tiếp thu nhặt.
Căn cứ pháp lý và hướng dẫn chi tiết
Căn cứ vào Thông tư 78/2014/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 96/2015/TT-BTC), Nghị định 30/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC, Cục Thuế hướng dẫn: Trường hợp doanh nghiệp mua phế liệu từ người trực tiếp thu nhặt, không có hóa đơn đầu vào, thì được phép lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ mua vào.
Trước ngày 12 tháng 3, doanh nghiệp áp dụng bảng kê theo Mẫu số 01/TNDN ban hành kèm Thông tư 78/2014/TT-BTC; từ ngày 12 tháng 3 trở đi, áp dụng theo Mẫu số 02/TNDN ban hành kèm Thông tư 20/2026/TT-BTC. Người trực tiếp thu nhặt là cá nhân trực tiếp đi nhặt phế liệu, không sử dụng hóa đơn. Người thu mua lại từ nhiều nguồn để bán lại phải đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế và nộp thuế theo quy định.
Cục Thuế lưu ý: Bảng kê là một trong các căn cứ để xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với trường hợp đặc thù không có hóa đơn. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của bảng kê, đồng thời phải lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh giao dịch thực như thông tin người bán, chứng từ vận chuyển, chứng từ thanh toán.
Hóa đơn điện tử cho hộ kinh doanh
Liên quan đến việc sử dụng hóa đơn điện tử, Cục Thuế cho biết từ ngày 5 tháng 3, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở lên và dưới 1 tỉ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Tuy nhiên, nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu, các đối tượng này vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.
Trong trường hợp không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử thường xuyên nhưng phát sinh nhu cầu xuất hóa đơn cho khách hàng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh. Tuy nhiên, trước khi được cấp hóa đơn, người nộp thuế phải thực hiện kê khai và nộp thuế đối với giao dịch phát sinh theo quy định.
Các căn cứ pháp lý cho hướng dẫn trên bao gồm Luật Quản lý thuế 2019, Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP) và Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
