Tại Hội thảo 'Quản lý thuế theo dòng tiền: Kinh doanh an tâm, thuế minh bạch' do Báo Tiền Phong phối hợp cùng Cục Thuế tổ chức, ông Nguyễn Tiến Trung - Trưởng ban Kiểm tra thuế, Cục Thuế đã cảnh báo về những dòng tiền chuyển vào tài khoản cá nhân có thể bị nghi ngờ trốn thuế. Ông Trung chỉ ra nhiều hình thức giao dịch tiềm ẩn rủi ro đối với công tác quản lý thuế.
Những hình thức chuyển tiền rủi ro
Theo ông Nguyễn Tiến Trung, có bốn hình thức chính mà doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân thường sử dụng, tiềm ẩn dấu hiệu rủi ro về dòng tiền:
1. Hợp đồng vay vốn nội bộ
Công ty mẹ chuyển tiền cho công ty con thông qua hợp đồng vay vốn với lãi suất cao bất thường hoặc ngược lại, cho vay với lãi suất thấp hoặc không lãi suất. Mục đích là điều chuyển tiền giữa các đơn vị, qua đó điều chuyển lợi nhuận, điều tiết doanh thu và chi phí nhằm giảm lợi nhuận tính thuế ở những đơn vị có doanh thu.
2. Giao dịch mua bán nội bộ với giá bất thường
Công ty mẹ bán hàng cho công ty con với giá bất thường để chuyển lợi nhuận, hoặc công ty con mua dịch vụ từ công ty mẹ với giá không hợp lý dưới hình thức dịch vụ quản lý, tư vấn, giám sát. Điều này nhằm tăng chi phí, giảm thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp và tăng khấu trừ đầu vào thuế VAT.
3. Hợp đồng hợp tác đầu tư, góp vốn
Phân chia lợi nhuận không tương xứng với phần vốn góp, ghi nhận lợi nhuận về các đơn vị được hưởng ưu đãi thuế.
4. Chuyển tiền dưới hình thức tạm ứng kéo dài hoặc tài trợ phi thương mại
Doanh nghiệp chuyển tiền cho doanh nghiệp khác (từ công ty mẹ sang công ty con hoặc ngược lại) hoặc cho cá nhân dưới dạng tạm ứng kéo dài không rõ mục đích hoặc tài trợ phi thương mại không có mục đích rõ ràng.
Ngoài ra, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu lớn từ thương mại điện tử nhưng không đăng ký, kê khai nộp thuế; hoặc đã đăng ký thuế nhưng phân chia doanh thu vào các tài khoản cá nhân khác không phải tài khoản đăng ký kinh doanh, nhằm che giấu dòng tiền, giảm nghĩa vụ thuế.
Giải pháp quản lý thuế theo dòng tiền
Đại diện Cục Thuế nhấn mạnh cần xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa cơ quan thuế với ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, sàn thương mại điện tử và các cơ quan quản lý liên quan. Ông Trung cho biết: 'Trong thời gian tới, cần xây dựng kiến trúc dữ liệu liên thông, lấy định danh điện tử và mã số thuế làm nền tảng kết nối dữ liệu'.
Ngành Thuế cũng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong phân tích rủi ro. Ông Trung khẳng định: 'Nếu được triển khai đồng bộ về thể chế, công nghệ, dữ liệu và tổ chức thực hiện, quản lý thuế theo dòng tiền sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, công bằng của hệ thống thuế; tăng cường kỷ luật tài chính; thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia; tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh và bền vững trong nền kinh tế số'.
