Từ ngày 10 tháng 5 năm 2026, Nghị định 85/2026 của Chính phủ về bảo hiểm hưu trí bổ sung chính thức có hiệu lực, tạo ra một kênh tích lũy dài hạn bên cạnh chế độ bảo hiểm xã hội hiện hành. Theo đó, người lao động có thể tham gia chương trình này trên cơ sở tự nguyện, thông qua thỏa thuận với người sử dụng lao động hoặc trực tiếp với doanh nghiệp quản lý quỹ. Đây không phải là chế độ bắt buộc và không thay thế lương hưu từ bảo hiểm xã hội, mà chỉ đóng vai trò bổ sung thu nhập khi người lao động đến tuổi nghỉ hưu.
Mỗi người tham gia sẽ có một hoặc nhiều tài khoản hưu trí cá nhân, ghi nhận toàn bộ khoản đóng góp, kết quả đầu tư và các chi phí liên quan. Khoản tiền tích lũy được quản lý riêng biệt và chi trả khi đủ điều kiện. Đáng chú ý, nguồn đóng góp không chỉ từ người lao động mà còn có thể từ người sử dụng lao động, tùy theo thỏa thuận. Điều này giúp doanh nghiệp sử dụng chính sách hưu trí bổ sung như một công cụ phúc lợi để giữ chân và thu hút nhân sự. Ngoài ra, người tham gia còn được hưởng ưu đãi về thuế đối với phần đóng góp, khuyến khích tích lũy dài hạn.
Phạt nặng hành vi thu tiền điện sai quy định
Từ ngày 25 tháng 5, Nghị định 133/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực có hiệu lực, tăng mạnh mức phạt đối với hành vi thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn quy định. Cụ thể, phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng đối với người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định khi mua điện theo giá bán lẻ sinh hoạt. Ngoài ra, phạt 3-5 triệu đồng đối với hành vi cản trở kiểm tra việc sử dụng điện; phạt 3-5 triệu đồng khi làm hư hỏng hệ thống điện; phạt 5-8 triệu đồng nếu tự ý lắp đặt, sửa chữa thiết bị điện.
Xử phạt liên quan đến thuốc lá điện tử
Nghị định 90/2026 có hiệu lực từ ngày 15 tháng 5, quy định xử phạt trong lĩnh vực y tế. Theo đó, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị phạt 3-5 triệu đồng. Hành vi chứa chấp người khác sử dụng các loại thuốc này tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý bị phạt 5-10 triệu đồng, trừ trường hợp người chứa chấp là người thân ruột thịt. Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy tang vật. Nghị định cũng quy định phạt 1-3 triệu đồng đối với điểm bán không treo biển thông báo cấm bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi; phạt 3-5 triệu đồng đối với hành vi trưng bày quá một bao mỗi nhãn hiệu, bán cho người chưa đủ 18 tuổi, hoặc kinh doanh thuốc lá không nhãn mác. Vi phạm nghiêm trọng có thể bị đình chỉ hoạt động 1-3 tháng và buộc tiêu hủy sản phẩm.
Bảo hiểm tiền gửi tham gia xử lý khủng hoảng tín dụng
Luật Bảo hiểm tiền gửi sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1 tháng 5, cho phép tổ chức bảo hiểm tiền gửi tham gia xử lý tổ chức tín dụng, can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt và xử lý khủng hoảng. Cụ thể, tổ chức này được cho vay đặc biệt từ quỹ dự phòng nghiệp vụ đối với ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô đang được kiểm soát đặc biệt để thực hiện phương án phục hồi hoặc chuyển giao bắt buộc. Ngân hàng Nhà nước sẽ quy định chi tiết việc cho vay đặc biệt, có thể không lãi suất và không cần tài sản đảm bảo.
Lộ trình kiểm định khí thải xe máy
Quyết định 13/2026 của Thủ tướng quy định lộ trình kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, có hiệu lực từ ngày 16 tháng 5. Theo đó, từ ngày 1 tháng 7 năm 2027, Hà Nội và TP.HCM bắt đầu kiểm định; các thành phố trực thuộc Trung ương khác từ 1/7/2028; các tỉnh còn lại từ 1/7/2030. Xe sản xuất trước năm 2008 áp dụng Mức 1; từ 2008-2016 Mức 2; từ 2017-30/6/2026 Mức 3; từ 1/7/2026 Mức 4. Xe gắn máy trước năm 2016 Mức 1; 2017-30/6/2027 Mức 2; từ 1/7/2027 Mức 4. Từ 1/1/2028, xe tại Hà Nội và TP.HCM phải đạt Mức 2 trở lên. Xe vào vùng phát thải thấp của Hà Nội phải tuân thủ quy định riêng.
Phạt ngoại tình lên đến 10 triệu đồng
Nghị định 109/2026 có hiệu lực từ ngày 18 tháng 5, quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình. Hành vi tảo hôn bị phạt 1-3 triệu đồng; duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi dù đã có án tuyên bị phạt 3-5 triệu đồng. Đặc biệt, hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng, như đang có vợ/chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác, bị phạt 5-10 triệu đồng, tăng so với mức cũ 3-5 triệu đồng.
