Mới đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến việc xử lý hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện, đặc biệt là trường hợp cho mượn xe. Trước những cách hiểu khác nhau, Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) đã chính thức lên tiếng để làm rõ các quy định pháp luật hiện hành.
Cho người khác mượn xe: Chủ xe cần lưu ý gì?
Theo CSGT, điều kiện của người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ được quy định tại khoản 1 Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ như sau: "Người lái xe tham gia giao thông đường bộ phải đủ tuổi, sức khỏe theo quy định của pháp luật; có giấy phép lái xe đang còn điểm, còn hiệu lực phù hợp với loại xe đang điều khiển do cơ quan có thẩm quyền cấp".
Ngoài giấy phép lái xe phù hợp, người điều khiển phương tiện còn không được có nồng độ cồn, ma túy hoặc các điều kiện bị pháp luật cấm khác.
Cục CSGT cho biết trách nhiệm của chủ sở hữu, người quản lý phương tiện được quy định tại khoản 7 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, trong đó liệt kê hành vi bị nghiêm cấm: "Giao xe cơ giới, xe máy chuyên dùng cho người không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật để điều khiển xe tham gia giao thông đường bộ".
Điều này đồng nghĩa với việc chủ phương tiện hoặc người quản lý phương tiện có trách nhiệm kiểm tra và bảo đảm người được giao điều khiển phương tiện đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.
Hiểu sao cho đúng về "giao xe cho người không đủ điều kiện"?
Cục CSGT nhấn mạnh rằng việc xử lý đối với hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện không phải được thực hiện một cách máy móc hoặc mặc nhiên xử phạt trong mọi trường hợp.
Cơ quan chức năng chỉ xử phạt khi xác định được chủ xe hoặc người quản lý xe biết rõ người được giao xe không đủ điều kiện điều khiển phương tiện. Trường hợp thuộc các căn cứ không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính thì sẽ không xử phạt đối với hành vi này.
Do đó, việc cho rằng mọi trường hợp giao xe đều bị xử phạt hoặc ngược lại không bị xử phạt là chưa phản ánh đầy đủ các quy định của pháp luật hiện hành.
Trách nhiệm hình sự khi giao xe cho người không đủ điều kiện
Đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng, Điều 264 Bộ luật Hình sự quy định tội "Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ". Người giao xe cho người không có giấy phép lái xe, có nồng độ cồn, sử dụng ma túy hoặc không đủ điều kiện điều khiển phương tiện có thể bị phạt tiền đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù đến 7 năm.
Thực tế, nhiều trường hợp đã bị khởi tố về hành vi này. Điển hình là các vụ án xảy ra tại Phú Thọ (tháng 2 năm 2026) và Thanh Hóa (tháng 7 năm 2025), trong đó cơ quan tố tụng đã khởi tố bị can theo Điều 264 Bộ luật Hình sự.
Khuyến cáo từ Cục CSGT
Cục CSGT khuyến cáo người dân tuyệt đối không giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi điều khiển xe, người không có giấy phép lái xe phù hợp, người đang sử dụng rượu bia, ma túy hoặc không đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.
Mỗi chủ phương tiện cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc quản lý và sử dụng phương tiện. Việc giao xe cho người không đủ điều kiện không chỉ tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông nghiêm trọng mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm hành chính hoặc trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
