Từ ngày 15/8/2026, Nghị định 238/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ chính thức có hiệu lực. Theo đó, hành vi cố tình 'qua mặt' hệ thống camera giám sát giao thông AI sẽ bị xử phạt nặng.
Mức phạt cụ thể với ô tô và xe máy
Theo nội dung Điều 3 và Điều 4 của Nghị định 238/2026, người điều khiển ô tô sử dụng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số xe sẽ bị phạt từ 20 đến 26 triệu đồng, đồng thời bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe. Đối với người điều khiển xe máy, mức phạt là từ 3 đến 4 triệu đồng và cũng bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Hành vi bị cấm: can thiệp vào khả năng nhận diện biển số
Cụ thể, Điều 3 của Nghị định 238/2026 sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 8 Điều 13 Nghị định 168/2024, bổ sung hành vi 'sử dụng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số xe của phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (kể cả rơ-moóc và sơ mi rơ-moóc)'. Tương tự, Điều 4 cũng bổ sung nội dung này vào điểm b khoản 3 Điều 14 Nghị định 168/2024 đối với xe máy.
Hiện tại, Nghị định 238/2026 chưa đưa ra định nghĩa cụ thể cho 'chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số xe'. Các văn bản pháp luật như Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 cũng chưa có định nghĩa chi tiết. Tuy nhiên, mô tả về mục đích của các chất liệu, vật liệu và thiết bị này dẫn đến nhiều sản phẩm từng được quảng bá có khả năng giúp ô tô, xe máy che giấu thông tin biển kiểm soát, từ đó 'né' camera phạt nguội.
Các thiết bị che biển số phổ biến
Các sản phẩm này bao gồm sơn/chất phản quang chống chụp ảnh, decal phản quang hoặc đổi màu, thiết bị lật/xoay biển số tự động, thiết bị che biển số tự động, đèn LED hồng ngoại công suất cao... Điểm chung của các sản phẩm kể trên là khả năng che giấu thông tin biển kiểm soát phương tiện khỏi sự giám sát của camera giao thông, bao gồm hệ thống camera tích hợp AI đang được triển khai rộng rãi.
Chẳng hạn, sơn phản quang chống chụp ảnh sẽ phản xạ ngược lại toàn bộ ánh sáng khi camera phạt nguội đánh đèn flash hoặc đèn hồng ngoại vào ban đêm, khiến hình ảnh thu được tại vị trí biển số bị chói lóa, không thể đọc chữ và số. Đèn LED hồng ngoại công suất cao được gắn xung quanh viền biển số, phát ra tia hồng ngoại. Mắt thường không thể nhìn thấy ánh sáng này, nhưng thiết bị sẽ làm 'mù' cảm biến của camera giao thông khi xe chạy qua, khiến khu vực biển số trở thành một đốm sáng không thể nhận diện chữ và số trên file ghi hình.
Tác động của quy định mới
Quy định mới nhằm ngăn chặn tình trạng tài xế cố tình can thiệp vào hệ thống nhận diện biển số để trốn tránh xử phạt vi phạm giao thông. Với mức phạt cao và trừ điểm giấy phép lái xe, các hành vi này dự kiến sẽ giảm đáng kể, góp phần nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông.
