Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, 17 bị can đã bị truy tố về tội buôn lậu liên quan đến việc vận chuyển trái phép hơn 425 tấn cau khô qua biên giới Việt Nam - Trung Quốc, với tổng trị giá hàng hóa hơn 44 tỷ đồng.
Đường dây buôn lậu tinh vi
Kết quả điều tra cho thấy, năm 2024, Phùng Văn Lương (sinh năm 1992, trú tại tỉnh Phú Thọ) biết được nhu cầu lớn từ phía Trung Quốc đối với mặt hàng cau khô. Thông qua một đối tượng tên Lý Thiên Xa (thường gọi là A Siêu), Lương đã thỏa thuận thu mua cau khô tại Việt Nam để bán sang Trung Quốc với giá 33.000 nhân dân tệ/tấn.
Do hàng hóa không có đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và không đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch, Lương đã thống nhất với A Siêu thực hiện việc vận chuyển qua các đường mòn, lối mở tại khu vực biên giới Việt Nam - Trung Quốc.
Phân công nhiệm vụ trong đường dây
Để thực hiện việc buôn lậu, Phùng Văn Lương đã liên hệ với nhóm đối tượng gồm: Nguyễn Văn Ngọc, Nguyễn Văn Hà và Trần Minh Tiệp. Các đối tượng này trước đó đã thống nhất tổ chức hoạt động dịch vụ vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới để hưởng lợi.
Theo phân công, Nguyễn Văn Ngọc chịu trách nhiệm liên hệ, tìm cách bảo đảm hàng hóa không bị kiểm tra trong quá trình vận chuyển; Nguyễn Văn Hà quản lý việc xuất lậu hàng hóa và điều hành hoạt động của nhóm; Trần Minh Tiệp phụ trách tìm kiếm khách hàng, bố trí kho bãi tập kết hàng hóa và liên hệ với các đối tượng tại khu vực biên giới để tổ chức đưa hàng qua Trung Quốc.
Phương thức hoạt động
Sau khi thống nhất phương thức hoạt động, từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2025, các đối tượng đã tổ chức vận chuyển cau khô từ Phú Thọ lên khu vực biên giới tỉnh Cao Bằng. Hàng hóa được tập kết tại các kho gần biên giới trước khi giao cho các đối tượng địa phương thực hiện việc vận chuyển qua các đường mòn, lối mở.
Cáo trạng xác định, Trần Minh Tiệp đã trực tiếp liên hệ, thuê nhiều đối tượng sinh sống tại khu vực biên giới như Dương Văn Sao, Hoàng Quốc Huy, Hoàng Văn Giáp, Nông Thị Mỹ Hảo, Phan Thị Hảo, Lâm Văn Mông, Hứa Thị Loan, Đàm Việt Hùng, Phương Văn Viên... để nhận hàng, tổ chức vận chuyển sang Trung Quốc.
Các đối tượng sử dụng xe tải vận chuyển hàng đến sát khu vực biên giới, sau đó thuê người bốc vác mang từng bao cau khô qua các đường mòn, lối mở thuộc khu vực các cột mốc biên giới trên địa bàn thị trấn Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng để giao cho các đầu mối phía Trung Quốc.
Kết quả điều tra
Kết quả điều tra xác định, từ ngày 23/2/2025 đến ngày 24/4/2025, nhóm của Nguyễn Văn Ngọc, Nguyễn Văn Hà và Trần Minh Tiệp đã tổ chức xuất lậu tổng cộng 17 container cau khô, trọng lượng hơn 406 tấn, trị giá trên 42,1 tỷ đồng. Trong số này, hơn 353 tấn cau khô đã được vận chuyển trót lọt sang Trung Quốc; số còn lại bị lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ khi đang chuẩn bị đưa qua biên giới.
Ngoài nhóm trên, khoảng tháng 4/2025, Phùng Văn Lương còn thỏa thuận với Trần Đình Quý tiếp tục tổ chức xuất lậu cau khô qua khu vực biên giới tỉnh Cao Bằng. Quý sau đó giao cho Hoàng Quốc Huy trực tiếp tổ chức vận chuyển hàng hóa sang Trung Quốc.
Bắt quả tang
Đêm 23/4/2025, khi các đối tượng đang thực hiện vận chuyển một container cau khô qua khu vực cột mốc 746 thuộc biên giới Việt Nam - Trung Quốc thì bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt quả tang. Tang vật thu giữ gồm 530 bao cau khô có tổng trọng lượng hơn 18,5 tấn.
Theo kết luận định giá tài sản trong tố tụng hình sự của Hội đồng định giá tài sản tỉnh Cao Bằng, tổng số cau khô các bị can đã buôn lậu hoặc tổ chức buôn lậu trong vụ án lên tới 425.145 kg, trị giá hơn 44,1 tỷ đồng.
Vai trò của các bị can
Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nhận định, Phùng Văn Lương là người chủ mưu, giữ vai trò khởi xướng và điều hành hoạt động buôn lậu. Nguyễn Văn Ngọc, Nguyễn Văn Hà, Trần Minh Tiệp và Trần Đình Quý là những người tổ chức, chỉ đạo việc vận chuyển hàng hóa qua biên giới. Các bị can còn lại tham gia với vai trò thực hành hoặc giúp sức trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội.
Từ các tài liệu, chứng cứ thu thập được trong quá trình điều tra, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã truy tố 17 bị can về tội “Buôn lậu” theo điểm a khoản 4 Điều 188 Bộ luật Hình sự.
