Bulgaria, một quốc gia thành viên NATO, chính thức tuyên bố sẽ không gửi thêm bất kỳ loại vũ khí nào cho Ukraine. Quyết định này được Bộ trưởng Quốc phòng Bulgaria Dimitar Stoyanov công bố vào ngày 9/6, đánh dấu sự thay đổi trong chính sách viện trợ quân sự của nước này.
Lý do ngừng viện trợ
Phát biểu trước báo giới, ông Stoyanov nhấn mạnh: “Chúng tôi đã nói rõ rằng cuộc chiến ở Ukraine sẽ không được giải quyết trên chiến trường. Những gì chúng ta đang chứng kiến là một cuộc chiến tiêu hao, và cho dù có tích trữ bao nhiêu vũ khí đi chăng nữa, kết quả duy nhất của nó cũng là sự tổn thất về mạng sống con người”.
Bộ trưởng Quốc phòng Bulgaria cho rằng Ukraine cần thêm nhân lực thay vì vũ khí. “Ukraine cần thêm người, chứ không phải thêm vũ khí. Họ đã có đủ vũ khí, vì vậy chúng tôi không dự tính cung cấp thêm vũ khí cho quân đội Ukraine”, ông nói thêm.
Kêu gọi đàm phán hòa bình
Ông Stoyanov khẳng định đã đến lúc các bên liên quan ngồi vào bàn đàm phán “để tìm kiếm một nền hòa bình công bằng được định hình bởi cả hai bên”. Ông cũng đề cao vai trò của Liên minh châu Âu (EU) trong quá trình này, đồng thời lưu ý rằng “sẽ khó để giao vai trò này cho một bên trung gian vì một lý do đơn giản là dù sao EU cũng đã hỗ trợ Ukraine trong các nỗ lực của họ tại cuộc chiến này”.
Tăng chi tiêu quốc phòng
Bên cạnh việc ngừng viện trợ vũ khí cho Ukraine, Bulgaria cũng công bố kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP vào năm 2030. Động thái này cho thấy Bulgaria vẫn coi trọng an ninh quốc phòng trong bối cảnh tình hình khu vực có nhiều biến động.
Quan điểm của Thủ tướng Bulgaria
Tân Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev, người đã phản đối việc vũ trang cho Ukraine trong nhiều năm qua, tiếp tục kêu gọi các giải pháp ngoại giao. Trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Đức Friedrich Merz vào ngày 18/5, ông Radev cảnh báo rằng cuộc xung đột kéo dài ở Ukraine đang làm kiệt quệ cả các quốc gia liên quan trực tiếp và những nước đang hỗ trợ họ.
Thủ tướng Bulgaria cũng kêu gọi xem xét lại chính sách trừng phạt đối với Nga, với lập luận rằng các biện pháp hạn chế hiện tại đang gây hại cho nền kinh tế châu Âu. Đồng thời, ông tuyên bố ý định tăng cường ảnh hưởng của Bulgaria đối với việc hình thành chính sách chung của EU.
Hệ quả và bối cảnh
Nếu chính sách mới của chính phủ Bulgaria được thực thi, nó sẽ đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn 4 năm viện trợ quân sự chính thức cho Ukraine. Đây sẽ là một trong những trường hợp đầu tiên một quốc gia EU công khai từ chối tiếp tục cung cấp vũ khí cho Kiev sau khi có sự thay đổi trong ban lãnh đạo chính trị. Trước đó, truyền thông đưa tin rằng 9 quốc gia đã rút khỏi sáng kiến của Cộng hòa Séc về việc mua đạn dược cho Ukraine.
Bulgaria là một trong những nhà sản xuất đạn dược tiêu chuẩn Liên Xô lớn nhất EU, bao gồm cả đạn pháo tương thích với nhiều hệ thống vẫn đang được các lực lượng Ukraine sử dụng. Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện vào năm 2022, Bulgaria đã cung cấp viện trợ quân sự cho Ukraine, chủ yếu là vũ khí từ thời Liên Xô. Các lô hàng này đã đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, nhưng do những tranh cãi chính trị trong nước, chúng chủ yếu được thực hiện thông qua các quốc gia thứ ba.
Từ năm 2022 đến nay, Bulgaria đã phê duyệt 13 gói viện trợ quân sự cho Kiev, mặc dù các nhà chức trách không công bố công khai giá trị hay nội dung của chúng. Vào năm 2023, chủ sở hữu của một nhà sản xuất vũ khí Bulgaria cáo buộc tình báo Nga có kế hoạch phá hủy các nhà máy của ông, bao gồm cả một vụ nổ tại một kho chứa vào tháng 6/2023.
