Bộ Tư pháp đề xuất sửa đổi Pháp lệnh hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật
Chiều ngày 4 tháng 3, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đã chủ trì một buổi làm việc quan trọng với Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật. Cuộc họp tập trung thảo luận về dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, nhằm cải thiện hiệu quả áp dụng pháp luật trong thực tiễn.
Quy định mới về viện dẫn và sử dụng văn bản hợp nhất
Theo dự thảo Pháp lệnh, văn bản hợp nhất sẽ được công nhận là công cụ chính thức để các cơ quan, tổ chức và cá nhân viện dẫn, sử dụng trong quá trình áp dụng và thi hành pháp luật. Điều này hứa hẹn mang lại sự thống nhất và minh bạch hơn cho hệ thống pháp lý hiện hành.
Dự thảo đưa ra các quy định cụ thể về cách thức viện dẫn văn bản hợp nhất, bao gồm:
- Đối với văn bản hợp nhất của luật và pháp lệnh, khi viện dẫn lần đầu, cần ghi đầy đủ tên, số, ký hiệu của luật hoặc pháp lệnh đã được sửa đổi, bổ sung, kèm theo cụm từ “hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số” cùng với số và ký hiệu của văn bản hợp nhất.
- Đối với văn bản hợp nhất của các văn bản khác do cơ quan hoặc người có thẩm quyền ở Trung ương ban hành, việc viện dẫn lần đầu yêu cầu ghi rõ tên loại, số, ký hiệu, tên gọi của văn bản gốc, cùng với cụm từ tương tự như trên.
- Đối với văn bản hợp nhất của các văn bản do cơ quan hoặc người có thẩm quyền ở địa phương ban hành, cần ghi đầy đủ tên loại, số, ký hiệu, cơ quan ban hành, tên gọi của văn bản gốc, và cụm từ chỉ dẫn đến văn bản hợp nhất.
Trong trường hợp văn bản gốc đã được sửa đổi tên gọi, việc viện dẫn sẽ được thực hiện theo tên gọi mới đã được cập nhật, đảm bảo tính chính xác và cập nhật.
Giải pháp khắc phục tình trạng phân mảnh pháp luật
Phát biểu tại cuộc họp, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh rằng hiện nay, một luật gốc có thể bị sửa đổi, bổ sung bởi nhiều luật khác nhau, dẫn đến tình trạng hệ thống văn bản trở nên phân mảnh và phức tạp. Người áp dụng pháp luật thường phải “ghép” nhiều văn bản rời rạc mới có thể nắm bắt đầy đủ nội dung, gây khó khăn và lúng túng trong công tác soạn thảo và thực thi.
Bộ trưởng đề xuất một số giải pháp thiết thực để khắc phục vấn đề này:
- Khi viện dẫn căn cứ pháp lý, cần ghi đầy đủ tên và số hiệu của văn bản gốc cùng với các văn bản sửa đổi liên quan, nhằm bảo đảm tính chính xác về thẩm quyền và giá trị pháp lý.
- Sử dụng chú thích hoặc ghi chú chân trang để dẫn chiếu đến văn bản hợp nhất, giúp người đọc dễ dàng truy cập và tham khảo.
- Chấn chỉnh quy trình và đẩy nhanh tiến độ hợp nhất văn bản. Cụ thể, khi trình văn bản sửa đổi, đơn vị chủ trì phải chuẩn bị sẵn dự thảo văn bản hợp nhất; ngay sau khi văn bản sửa đổi được ban hành hoặc có hiệu lực, văn bản hợp nhất phải được ký xác thực và công bố kịp thời.
Hướng tới công nhận giá trị pháp lý chính thức
Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cũng kêu gọi tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý văn bản pháp luật và nghiên cứu để tiến tới công nhận giá trị pháp lý chính thức của văn bản hợp nhất. Mục tiêu là để xã hội có thể sử dụng một văn bản hợp nhất duy nhất, thay vì phải viện dẫn nhiều văn bản rời rạc như hiện nay, từ đó nâng cao hiệu quả và minh bạch trong áp dụng pháp luật.
Đây được xem là xu hướng chung của các quốc gia phát triển trong quá trình xây dựng hệ thống pháp luật ổn định và minh bạch, phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển bền vững của Việt Nam.
