Kể từ ngày 1/7 tới đây, các tên miền vi phạm quyền sở hữu công nghiệp sẽ bị áp dụng biện pháp chặn truy cập theo quy định mới của Chính phủ. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp và người tiêu dùng trước tình trạng xâm phạm nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp và các đối tượng sở hữu công nghiệp khác trên không gian mạng.
Quy định mới về chặn truy cập tên miền
Theo Nghị định số 46/2025/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, bổ sung một số điều của Nghị định 99/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ internet, doanh nghiệp viễn thông thực hiện chặn truy cập đối với các tên miền sử dụng vào mục đích xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.
Cụ thể, biện pháp chặn truy cập được áp dụng đối với tên miền có nội dung vi phạm hoặc tên miền được sử dụng chủ yếu để thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Việc chặn truy cập có thể được thực hiện ở cấp độ tên miền hoặc địa chỉ IP, tùy theo mức độ vi phạm và yêu cầu của cơ quan chức năng.
Trình tự, thủ tục thực hiện
Quy trình chặn truy cập được thực hiện theo các bước chặt chẽ. Trước hết, chủ thể quyền sở hữu công nghiệp hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm sẽ gửi văn bản yêu cầu đến Cục Sở hữu trí tuệ hoặc cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu công nghiệp tại địa phương. Sau khi xem xét, nếu có căn cứ xác định tên miền vi phạm, cơ quan này sẽ ban hành quyết định yêu cầu chặn truy cập và gửi đến các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ internet, viễn thông để thực hiện.
Các doanh nghiệp này có trách nhiệm thực hiện chặn truy cập trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được quyết định. Trường hợp không thực hiện, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật.
Bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp và người tiêu dùng
Việc bổ sung biện pháp chặn truy cập tên miền vi phạm sở hữu công nghiệp được kỳ vọng sẽ góp phần ngăn chặn hiệu quả tình trạng buôn bán hàng giả, hàng nhái, xâm phạm nhãn hiệu trên môi trường mạng. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của các doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng thương hiệu mà còn giúp người tiêu dùng tránh mua phải hàng hóa kém chất lượng, không rõ nguồn gốc.
Đại diện Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, trong thời gian qua, tình trạng sử dụng tên miền để xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp diễn ra khá phổ biến, gây thiệt hại lớn cho các doanh nghiệp chân chính. Nhiều tên miền được đăng ký với mục đích chiếm đoạt, sử dụng trái phép nhãn hiệu nổi tiếng để bán hàng giả hoặc thu hút người dùng truy cập vào các trang web lừa đảo. Biện pháp chặn truy cập sẽ là công cụ hữu hiệu để xử lý nhanh chóng các hành vi này.
Thách thức trong thực thi
Tuy nhiên, việc thực thi biện pháp chặn truy cập cũng đặt ra một số thách thức. Các chuyên gia cho rằng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ internet và các chủ thể quyền sở hữu công nghiệp để đảm bảo việc chặn truy cập được thực hiện chính xác, đúng đối tượng, tránh gây ảnh hưởng đến các tên miền hợp pháp. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát và xử lý kịp thời các trường hợp khiếu nại, tố cáo liên quan đến quyết định chặn truy cập.
Nghị định mới cũng quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan, bao gồm trách nhiệm của chủ thể quyền sở hữu công nghiệp trong việc cung cấp thông tin, chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm, cũng như trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc xem xét và ban hành quyết định kịp thời.
Với việc bổ sung biện pháp chặn truy cập tên miền, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và bảo vệ quyền lợi của các chủ thể trong nền kinh tế số.
