Bộ Công an đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Trong đó, một nội dung đáng chú ý là đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) của cơ quan quản lý chuyên ngành.
Thủ tục trùng lặp gây lãng phí
Theo quy định hiện hành, công trình hoặc phương tiện giao thông thuộc diện quản lý về PCCC phải thực hiện hai thủ tục nối tiếp nhau: thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu trước khi được đưa vào khai thác, sử dụng. Tuy nhiên, qua rà soát thực tiễn, Bộ Công an nhận thấy bản chất của hai thủ tục này đều hướng tới cùng một mục đích là xem xét, đánh giá, đối chiếu việc chấp hành quy định pháp luật, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật trong thiết kế, xây dựng.
Cơ quan soạn thảo đánh giá việc duy trì song song hai thủ tục là không còn cần thiết. Nếu khâu thẩm định thiết kế được thực hiện tốt, đồng thời giao rõ trách nhiệm cho chủ đầu tư, mục tiêu quản lý nhà nước về PCCC vẫn được bảo đảm. Sự trùng lặp thủ tục cũng gây lãng phí về mặt hành chính, làm chậm tiến độ đưa các dự án đầu tư vào hoạt động, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Cơ chế mới: Chỉ thẩm định thiết kế, chuyển sang hậu kiểm
Theo cơ chế mới được đề xuất, công trình và phương tiện giao thông chỉ phải thực hiện một thủ tục hành chính trước khi vận hành là thẩm định thiết kế về PCCC. Sau đó, cơ quan quản lý sẽ chuyển sang hậu kiểm thực tế, đánh giá mức độ an toàn PCCC trong quá trình công trình, phương tiện được khai thác, sử dụng. Việc kiểm tra khi đó sẽ dựa trên trạng thái hoạt động thực của công trình, với đầy đủ trang thiết bị, con người, hàng hóa, thay vì chủ yếu dựa trên hồ sơ nghiệm thu trên giấy tờ.
Trách nhiệm thuộc về chủ đầu tư
Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình hoặc chủ phương tiện giao thông phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc thi công, giám sát thi công và nghiệm thu theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã áp dụng. Theo Bộ Công an, cơ chế này buộc chủ đầu tư nâng cao ý thức tự giác, không còn tư tưởng trông chờ hoặc phó mặc việc bảo đảm an toàn cho cơ quan công an kiểm tra thay.
Trường hợp hậu kiểm phát hiện sai phạm, hoặc xảy ra cháy, nổ do lỗi nghiệm thu không đúng thiết kế, chủ đầu tư có thể bị xử phạt nghiêm, thậm chí bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu đủ căn cứ.
Lợi ích cho Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội
Bộ Công an cho rằng việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC sẽ mang lại nhiều lợi ích. Đối với doanh nghiệp, họ có thể rút ngắn thời gian đưa công trình vào sử dụng, giảm áp lực chuẩn bị hồ sơ, điều kiện phục vụ đoàn kiểm tra nghiệm thu. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, đề xuất này giúp giảm áp lực cho lực lượng cảnh sát PCCC, tạo điều kiện để tập trung hơn vào công tác thanh tra, kiểm tra an toàn trong quá trình vận hành thực tế.
Dự thảo đang được lấy ý kiến đóng góp đến ngày 24/6 tới đây.
