Bộ Công an vừa trình Chính phủ đề xuất bổ sung một số tội danh mới vào Bộ luật Hình sự, nhằm khắc phục tình trạng bỏ lọt tội phạm và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.
Những tội danh mới được đề xuất
Theo tờ trình của Bộ Công an, các tội danh mới được đề xuất bao gồm: tội phạm mạng liên quan đến tài sản ảo; tội thao túng thị trường chứng khoán; tội đưa hối lộ trong khu vực tư; tội che giấu tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện; và tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Đáng chú ý, tội phạm mạng liên quan đến tài sản ảo được đề xuất nhằm xử lý các hành vi chiếm đoạt, lừa đảo liên quan đến tiền ảo, tài sản kỹ thuật số. Theo thống kê của Bộ Công an, trong 5 năm qua, có hơn 200 vụ việc liên quan đến tài sản ảo, với thiệt hại ước tính lên đến 1.500 tỷ đồng.
Tránh bỏ lọt tội phạm trong lĩnh vực kinh tế
Đại diện Bộ Công an cho biết: "Việc bổ sung các tội danh mới là cần thiết để tránh bỏ lọt tội phạm, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, tài chính, ngân hàng và công nghệ thông tin. Các quy định hiện hành chưa đủ sức răn đe và xử lý triệt để các hành vi vi phạm mới phát sinh."
Tội thao túng thị trường chứng khoán được đề xuất nhằm xử lý các hành vi như tạo cung cầu giả, giao dịch nội gián, thao túng giá cổ phiếu. Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trong giai đoạn 2020-2025, có ít nhất 30 vụ thao túng thị trường bị phát hiện, nhưng nhiều vụ chưa bị xử lý hình sự do thiếu chế tài phù hợp.
Mở rộng trách nhiệm hình sự của pháp nhân
Bộ Công an cũng đề xuất bổ sung tội che giấu tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện. Quy định này nhằm xử lý các doanh nghiệp cố tình che giấu hành vi phạm tội của nhân viên hoặc đối tác. Hiện nay, nhiều vụ án liên quan đến pháp nhân thương mại bị bỏ lọt do khó xác định trách nhiệm hình sự của tổ chức.
Tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng được đề xuất để xử lý các hành vi thông thầu, gian lận trong đấu thầu. Theo Thanh tra Chính phủ, trong 3 năm qua, có hơn 500 dự án đầu tư công có dấu hiệu vi phạm quy định đấu thầu, gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng.
Lộ trình xây dựng luật
Bộ Công an dự kiến sẽ hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự trong quý III/2025, trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp cuối năm 2025. Nếu được thông qua, các tội danh mới sẽ có hiệu lực từ năm 2026.
Các chuyên gia pháp lý đánh giá cao đề xuất này, cho rằng việc bổ sung tội danh mới sẽ giúp hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. Tuy nhiên, cần có sự nghiên cứu kỹ lưỡng để tránh chồng chéo với các quy định hiện hành và bảo đảm tính khả thi khi áp dụng.
