AIC của Nguyễn Thị Thanh Nhàn tiếp tục dính líu vụ án hối lộ Bộ Y tế
Trong quá trình điều tra vụ án xảy ra tại hai dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai tại tỉnh Hà Nam, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã làm rõ hành vi nhận hối lộ của bà Nguyễn Thị Kim Tiến – cựu Bộ trưởng Bộ Y tế cùng một số đồng phạm. Các hành vi này liên quan trực tiếp đến quá trình triển khai 10 gói thầu xây lắp, trong đó nổi bật là sự xuất hiện của Công ty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế (AIC) do bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn làm Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc. Đáng chú ý, hiện nay bà Nhàn vẫn đang bỏ trốn và tiếp tục là nhân vật trung tâm trong nhiều vụ án tham nhũng.
Đường dây hối lộ và thao túng đấu thầu
Theo kết luận điều tra, khi chuẩn bị triển khai các gói thầu xử lý nước thải, rác thải, khí thải (mã số XDBM-03 và XDVD-03), bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn đã chủ động liên hệ với bà Nguyễn Thị Kim Tiến. Mục đích của cuộc trao đổi này là đề nghị tạo điều kiện thuận lợi cho AIC tham gia vào dự án, đồng thời hướng tới việc cung cấp thiết bị y tế sau khi công trình được hoàn thành. Sau đó, bà Tiến đã giới thiệu AIC làm việc trực tiếp với ông Nguyễn Chiến Thắng – cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm thuộc Bộ Y tế.
Mặc dù có nhiều ý kiến phản ánh rằng giá thiết bị do AIC cung cấp thường ở mức cao hơn so với thị trường, nhưng sau quá trình trao đổi và thương lượng, phía Ban Y tế trọng điểm vẫn chấp thuận cho doanh nghiệp này tham gia đấu thầu. Kết quả lựa chọn nhà thầu cuối cùng cho thấy Liên danh AIC – Công ty cổ phần Mopha đã trúng thầu hai gói thầu với tổng giá trị ước tính khoảng 140 tỷ đồng. Đến cuối năm 2024, chủ đầu tư đã thực hiện tạm ứng và thanh toán cho hai gói thầu này với số tiền hơn 73 tỷ đồng.
Những khoản chi không minh bạch
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, sau khi nhận được các khoản tạm ứng và thanh toán từ chủ đầu tư, ông Nguyễn Hồng Sơn – Phó Tổng giám đốc của AIC đã bị cáo buộc thực hiện nhiều lần chi trả cho ông Nguyễn Chiến Thắng. Tổng số tiền được xác định trong các giao dịch này lên đến 1,8 tỷ đồng. Điều đáng nói là các khoản tiền này được thực hiện bằng tiền mặt, không được hạch toán kế toán đầy đủ, không lấy từ nguồn tạm ứng thanh toán và cũng không có chứng từ hợp lệ để chứng minh đây là chi phí cấu thành trong giá gói thầu.
Không chỉ riêng AIC, cơ quan điều tra còn xác định trong các gói thầu xây lắp của hai dự án nói trên, nhiều nhà thầu khác cũng đã chủ động liên hệ, trao đổi với bà Nguyễn Thị Kim Tiến hoặc ông Nguyễn Chiến Thắng để được "giúp đỡ" trong việc trúng thầu. Quy trình thao túng được mô tả khá rõ ràng: nếu nhà thầu gặp bà Tiến trước, bà sẽ trao đổi và hướng dẫn doanh nghiệp làm việc với ông Thắng. Ngược lại, nếu gặp ông Thắng trước, ông sẽ báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo từ bà Tiến. Sau khi nhận được sự đồng ý, các nhà thầu sẽ được tạo điều kiện tối đa trong quá trình lập hồ sơ mời thầu cũng như đánh giá hồ sơ dự thầu.
Thiệt hại chưa được xác định rõ ràng
Cơ quan điều tra nhận định các hành vi nêu trên có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật về đấu thầu. Tuy nhiên, điểm mấu chốt trong vụ việc này lại nằm ở yếu tố hậu quả thực tế. Theo kết luận điều tra, sau khi trúng thầu, hầu hết các nhà thầu đều triển khai thực hiện khối lượng công việc theo đúng hợp đồng đã ký kết. Dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức tại tỉnh Hà Nam hiện đang được tích cực đưa vào hoạt động sau hơn 10 năm chậm tiến độ so với kế hoạch ban đầu.
Phần lớn khối lượng công việc tại các dự án này vẫn chưa được nghiệm thu và thanh toán đầy đủ. Các khoản tiền mà một số doanh nghiệp đưa cho cá nhân có thẩm quyền diễn ra sau khi trúng thầu, bằng tiền mặt, không hạch toán kế toán, không lấy từ nguồn tạm ứng thanh toán và không có chứng từ thể hiện đó là chi phí cấu thành giá gói thầu. Vì vậy, cơ quan điều tra cho rằng chưa có đủ căn cứ xác định thiệt hại cụ thể đối với ngân sách nhà nước để có thể cấu thành tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" theo Điều 222 Bộ luật Hình sự.
Hậu quả pháp lý và kiến nghị xử lý
Chính vì chưa xác định được hậu quả thiệt hại rõ ràng, các nhà thầu liên quan, bao gồm cả AIC, không bị đề nghị xử lý hình sự về tội danh này. Thay vào đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã đưa ra kiến nghị cụ thể đối với Bộ Y tế. Theo đó, Bộ Y tế cần chỉ đạo chủ đầu tư thực hiện thanh toán, quyết toán đúng quy định pháp luật, đảm bảo không gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước và tiếp tục hoàn thiện dự án theo chỉ đạo của Chính phủ.
Đây không phải là lần đầu tiên AIC và bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn bị đưa ra xét xử trong các vụ án liên quan đến đấu thầu. Trước đó, công ty này đã dính líu đến hàng loạt vụ án gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước, bao gồm Dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai (thiệt hại 152 tỷ đồng), Bệnh viện Sản – Nhi Quảng Ninh (thất thoát hơn 50 tỷ đồng), 6 bệnh viện tại tỉnh Bắc Ninh (thiệt hại hơn 48,6 tỷ đồng) và Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam thuộc Bộ TT&TT cũ (thất thoát hơn 17 tỷ đồng).
Mới đây nhất, vào tháng 12/2025, Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tiếp tục tuyên án đối với bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn với mức án 30 năm tù giam sau khi tổng hợp hình phạt từ các bản án trước đó. Bản án này liên quan đến các sai phạm trong đấu thầu mua sắm thiết bị cho Sở Giáo dục và các Phòng giáo dục tại các quận, huyện trên địa bàn, gây thiệt hại lên đến 142 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.
