Cục Thuế vừa ban hành Sổ tay hướng dẫn phòng, chống hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán, kèm bộ câu hỏi nhận diện rủi ro thuế dành cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Theo đó, cơ quan thuế khuyến nghị các hộ kinh doanh chủ động rà soát sổ sách, hóa đơn và việc kê khai thuế để tránh nguy cơ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
9 dấu hiệu cảnh báo nguy cơ xử lý hình sự
Cục Thuế chỉ ra 9 dấu hiệu cho thấy hộ kinh doanh có thể đối mặt với nguy cơ bị xử lý hình sự nếu kê khai doanh thu hoặc hạch toán kế toán không trung thực. Cụ thể:
- Doanh thu thực tế không tương xứng với số hóa đơn đã xuất;
- Bán hàng nhưng không lập hóa đơn hoặc xuất hóa đơn thấp hơn giá trị giao dịch thực tế;
- Tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt cao bất thường so với đặc thù ngành nghề và quy mô hoạt động;
- Dữ liệu giữa hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử và dòng tiền qua ngân hàng không đồng nhất;
- Sử dụng nhiều phần mềm kế toán không đồng bộ, có dấu hiệu tách biệt dữ liệu;
- Kê khai lợi nhuận liên tục ở mức thấp hoặc thua lỗ kéo dài dù doanh thu thực tế vẫn tăng;
- Chênh lệch lớn giữa số liệu khai thuế với số liệu cung cấp cho ngân hàng hoặc nhà đầu tư;
- Kê khai doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế trong khi doanh thu thực tế vượt ngưỡng;
- Chi phí hạch toán không có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp hoặc phát sinh bất thường, không phù hợp với quy mô hoạt động.
Ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự
Theo quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự, cá nhân có hành vi trốn thuế với số tiền từ 100 triệu đồng trở lên hoặc pháp nhân thương mại trốn thuế từ 200 triệu đồng trở lên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ngay cả khi số tiền trốn thuế thấp hơn các mức này, nhưng người vi phạm đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án về hành vi trốn thuế mà chưa được xóa án tích thì vẫn có thể bị xử lý hình sự.
Lưu ý đối với hộ kinh doanh
Cục Thuế nhấn mạnh, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần kê khai doanh thu trung thực, đầy đủ. Ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá nhân chỉ từ 100 triệu đồng, do đó các hộ kinh doanh cần đặc biệt cẩn trọng trong việc lập hóa đơn, ghi nhận doanh thu và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.
Xử lý hành chính và hình sự
Giải đáp băn khoăn về việc đã bị xử phạt hành chính có còn bị xử lý hình sự hay không, Cục Thuế cho biết nguyên tắc là một hành vi không bị xử lý hai lần với cùng tính chất. Tuy nhiên, nếu hành vi vi phạm có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm thì hồ sơ sẽ được chuyển sang xử lý theo quy định của pháp luật hình sự. Đồng thời, việc từng bị xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế cũng là căn cứ để áp dụng ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự thấp hơn nếu tái phạm.
