Ngày 13-15/7, ghi nhận của phóng viên tại khu vực quy hoạch Cụm công nghiệp Quảng Yên, xã Quảng Yên (huyện Quảng Xương cũ), Thanh Hóa, toàn bộ khu đất rộng gần 60 ha vẫn là những thửa ruộng bỏ không, cỏ dại mọc um tùm, chưa hình thành cụm công nghiệp.
"Toàn bộ đất lúa của gia đình tôi đã được thu hồi từ nhiều năm trước nhưng đến nay vẫn chưa thấy dự án triển khai, tôi rất mong cụm công nghiệp sớm đi vào hoạt động để tạo công ăn việc làm", một người dân thôn Phú Ninh nói.
60 ha đất nông nghiệp nhiều năm để hoang chờ dự án
Tại Quyết định số 4036 ngày 14/10/2021, UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận chủ trương thành lập Cụm công nghiệp Quảng Yên. Chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật là Công ty TNHH TM Đầu tư bất động sản Đại Lộc. Dự án có diện tích 60ha, với tổng mức vốn đầu tư 420 tỷ đồng.
Ngành nghề thu hút đầu tư vào cụm công nghiệp theo hướng phát triển đa ngành, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, điện tử, cơ khí, sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp hỗ trợ, chế biến nông - lâm - thủy sản, sản xuất thiết bị y tế, bao bì... nhằm tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư thứ cấp và nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ đất.
Chủ trương của tỉnh yêu cầu quý IV/2023, công trình phải hoàn thành đưa vào sử dụng. Lúc này nhà đầu tư cam kết: "Trong thời gian 12 tháng tính từ ngày cấp có thẩm quyền giao đất thực hiện dự án, phải hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu, đưa Cụm công nghiệp Quảng Yên đi vào hoạt động. Quá thời gian nêu trên, nếu Công ty không hoàn thành các nội dung đã cam kết thì UBND tỉnh sẽ thu hồi dự án và chủ đầu tư không được bồi thường, hỗ trợ bất kỳ các khoản chi phí đã đầu tư, chi phí liên quan đến dự án cụm công nghiệp Quảng Yên".
Tuy nhiên, dự án không thể triển khai theo kế hoạch do vướng nhiều thủ tục pháp lý liên quan đến quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, xác định giá đất. Dự án chậm triển khai khiến đất đai có nguy cơ lãng phí.
Ba lần điều chỉnh tiến độ
Tỉnh đã 3 lần điều chỉnh tiến độ thực hiện hạ tầng kỹ thuật, cụ thể tại các Quyết định số 1903 ngày 2/6/2023, Quyết định số 4235 ngày 23/10/2024. Tại Quyết định 3468 ngày 3/11/2025, lần thứ 3 UBND tỉnh điều chỉnh tiến độ dự án. Theo đó, thực hiện thi công hạ tầng kỹ thuật dự án chia làm 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 diện tích khoảng 40 ha. Trước tháng 12/2026 phải hoàn thành thi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật (sau khi được nhà nước có quyết định cho thuê đất). Giai đoạn 2 diện tích khoảng 20 ha. Trước tháng 12/2027: phải hoàn thành thi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật, đưa vào sử dụng. Từ tháng 12/2026, thu hút các dự án thứ cấp đầu tư vào cụm công nghiệp (chỉ được đưa các dự án sản xuất kinh doanh đi vào hoạt động khi hoàn thành đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp theo giai đoạn).
Toàn bộ diện tích đất nông nghiệp đã được GPMB. "Dự án đã hoàn thành GPMB toàn bộ diện tích đất cụm công nghiệp khoảng 60 ha nhưng chưa được giao đất, cho thuê đất do nguyên nhân khách quan, gặp khó khăn, vướng mắc trong công tác di dời công trình điện 35kV và hoàn trả công trình thủy lợi trong phạm vi dự án. Đến nay, các đơn vị đã cam kết tiến độ hoàn thành các nội dung công việc; chủ đầu tư đã chuyển ứng kinh phí thực hiện di dời và hoàn trả công trình điện", văn bản nêu rõ. Dự án hiện đang vướng thủ tục xác định giá đất, giao đất trên thực địa cho nhà đầu tư.
Gỡ nút thắt cuối cho cụm công nghiệp
Ông Mai Đình Thủy, Chủ tịch UBND xã Quảng Yên, cho biết dự án cụm công nghiệp chưa thể khởi công do vướng mắc nhiều thủ tục. Ngày 14/1/2026, tỉnh đã có quyết định cho nhà đầu tư Công ty TNHH TM Đầu tư Bất động sản Đại Lộc được thuê hơn 597.000 m2 đất để thực hiện dự án nhưng đến nay vẫn chưa bàn giao đất ngoài thực địa. Theo ông Thủy, do tỉnh chưa xác định tiền sử dụng đất khiến doanh nghiệp chưa đủ điều kiện để được bàn giao đất ngoài thực địa và triển khai xây dựng hạ tầng.
"Để dự án sớm đủ điều kiện đầu tư hạ tầng, đẩy nhanh thu hút các nhà đầu tư thứ cấp, đồng thời tránh tình trạng đất bỏ hoang gây lãng phí, mất mỹ quan và nguy cơ người dân tái lấn chiếm để sản xuất nông nghiệp, UBND xã đã có văn bản đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành sớm xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai, tính tiền sử dụng đất và bàn giao đất ngoài thực địa cho nhà đầu tư theo đúng quy định", đại diện UBND xã Quảng Yên cho hay.
Trao đổi với phóng viên ngày 14/7, đại diện Công ty TNHH TM Đầu tư Bất động sản Đại Lộc cho biết những vướng mắc lớn nhất của dự án hiện nay liên quan đến việc xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai cơ bản đã được tháo gỡ. Theo đại diện doanh nghiệp, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành quyết định quy định hệ số điều chỉnh giá đất năm 2026, tạo cơ sở để chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ tài chính. "Chúng tôi sẽ làm việc với cơ quan thuế để nộp tiền sử dụng đất, nhằm có cơ sở được giao đất trên thực địa. Dự kiến hoàn thành trong tháng 7. Sau khi hoàn tất thủ tục này, doanh nghiệp sẽ triển khai các bước để đầu tư xây dựng hạ tầng. Đến thời điểm hiện tại, dự án không còn vướng mắc nào khác", vị đại diện nói.
