Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) với 4 nhóm chính sách trọng tâm và 3 đột phá chiến lược nhằm thay đổi toàn diện phương thức quản lý. Sau hơn 15 năm thực thi, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng, nhưng bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay với sự phát triển của phương thức sản xuất mới, thương mại điện tử bùng nổ và chuỗi cung ứng phức tạp đã khiến nhiều quy định không còn theo kịp thực tiễn.
Chuyển đổi phương thức quản lý từ tiền kiểm sang đánh giá nguy cơ
Tiến sĩ Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, cho biết dự thảo được thiết kế theo hướng chuyển dịch căn bản từ quản lý dựa trên tiền kiểm sang đánh giá nguy cơ thực tế, kiểm soát chặt chẽ theo chuỗi cung ứng và ứng dụng công nghệ số. "Mục tiêu cốt lõi là phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm, ngộ độc thực phẩm ngay từ gốc, giảm gánh nặng điều trị cho hệ thống y tế, bảo vệ sức khỏe người dân và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn", ông Thịnh nhấn mạnh.
4 chính sách trọng tâm và 3 đột phá chiến lược
Dự thảo đề xuất 4 nhóm chính sách trọng tâm: quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng; cải cách phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra thực phẩm trên thị trường; số hóa và xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông; nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và suất ăn tập thể.
Ba đột phá chiến lược gồm: Thứ nhất, quản lý theo toàn bộ chuỗi cung ứng thay vì kiểm soát cắt khúc từng khâu. Quá trình giám sát kéo dài từ trồng trọt, chăn nuôi, thu hoạch, giết mổ, chế biến, vận chuyển đến tiêu dùng. Thực phẩm phải đáp ứng giới hạn an toàn về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y và chất gây ô nhiễm môi trường. Thứ hai, số hóa và xây dựng hệ thống thông tin quốc gia liên thông, giúp rút ngắn thời gian giải quyết, phòng ngừa, truy xuất nguồn gốc và cảnh báo nhanh sự cố. Thứ ba, siết chặt quản lý thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc và xử lý thực phẩm giả, đảm bảo thương mại điện tử không là "vùng trống" của quản lý nhà nước.
Thực trạng vi phạm an toàn thực phẩm gia tăng
Nửa đầu năm 2026, lực lượng công an xử lý gần 6.000 tổ chức, cá nhân vi phạm an toàn thực phẩm, tăng 102% so với cùng kỳ năm trước. Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký Kết luận số 56 về tăng cường lãnh đạo của Đảng với công tác phòng, chống tội phạm. Trong số hơn 62.000 cơ sở được kiểm tra, phát hiện 5.700 đơn vị vi phạm, phạt hơn 22 tỷ đồng và chuyển cơ quan điều tra 17 vụ việc.
