Từ ngày mai (1/7), Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực, trong đó quy định rõ 18 trường hợp cơ quan thuế và hải quan được ấn định số tiền thuế phải nộp hoặc ấn định từng yếu tố, căn cứ tính thuế.
9 trường hợp cơ quan thuế ấn định thuế
Theo luật, cơ quan thuế sẽ ấn định thuế trong các trường hợp: người nộp thuế không đăng ký thuế; không khai thuế; không nộp bổ sung hồ sơ thuế theo yêu cầu hoặc khai không đầy đủ, trung thực, chính xác về căn cứ tính thuế.
Trường hợp hồ sơ khai thuế đã nộp nhưng không xác định được các yếu tố làm cơ sở xác định căn cứ tính thuế, hoặc có xác định nhưng không tự tính được số tiền thuế phải nộp cũng thuộc diện bị ấn định.
Ngoài ra, việc không phản ánh hoặc phản ánh không đầy đủ, trung thực, chính xác số liệu trên sổ kế toán để xác định nghĩa vụ thuế; không xuất trình sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ trong thời hạn quy định; không chấp hành quyết định kiểm tra thuế cũng là căn cứ để ấn định thuế.
Các hành vi mua bán, trao đổi và hạch toán, kê khai thuế theo giá trị không đúng với giá thực tế thanh toán hoặc không theo giá trị giao dịch thông thường trên thị trường làm giảm nghĩa vụ thuế cũng bị xử lý. Tương tự, việc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp nhưng hàng hóa có thật, đã kê khai doanh thu; sử dụng chứng từ không phản ánh đúng bản chất giao dịch; thực hiện giao dịch không đúng bản chất kinh tế nhằm giảm nghĩa vụ thuế; không tuân thủ quy định về giá giao dịch liên kết cũng là các trường hợp bị ấn định thuế.
9 trường hợp cơ quan hải quan ấn định thuế với hàng xuất nhập khẩu
Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, cơ quan hải quan ấn định thuế khi người nộp thuế dựa vào chứng từ, tài liệu, dữ liệu không hợp pháp để khai thuế; không khai thuế hoặc kê khai không chính xác, không đầy đủ, không trung thực nội dung liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế.
Trường hợp quá thời hạn quy định mà người nộp thuế không cung cấp, từ chối hoặc trì hoãn cung cấp hồ sơ, sổ kế toán, tài liệu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp, miễn, giảm, hoàn, không thu, không chịu thuế cũng bị ấn định.
Người nộp thuế không chứng minh, giải trình hoặc quá thời hạn mà không giải trình được các nội dung liên quan; không ghi nhận hoặc ghi nhận không đầy đủ số liệu trên sổ kế toán; hoặc cơ quan hải quan có đủ bằng chứng xác định việc khai báo trị giá, mã số, xuất xứ không đúng thực tế, ảnh hưởng đến số thuế phải nộp, ưu đãi.
Các trường hợp giao dịch không đúng bản chất kinh tế, không đúng thực tế phát sinh, ảnh hưởng đến số thuế; người nộp thuế không tự tính được số tiền thuế phải nộp; không chấp hành quyết định kiểm tra của cơ quan hải quan; hoặc cơ quan hải quan hoặc cơ quan khác phát hiện việc kê khai, tính thuế không đúng quy định cũng thuộc diện bị ấn định.
Cơ quan hải quan ấn định số tiền thuế phải nộp dựa trên các căn cứ: hàng hóa thực tế xuất khẩu, nhập khẩu; phương pháp tính thuế; hồ sơ hải quan; tài liệu, sổ sách, chứng từ, dữ liệu kế toán.
