Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ ra 173 văn bản pháp luật ban hành chậm trong năm 2025
Sáng ngày 14 tháng 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành phiên họp để cho ý kiến về báo cáo kết quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 do Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội thực hiện. Báo cáo này đã làm nổi bật một thực trạng đáng quan ngại: vẫn còn tới 173 văn bản được ban hành chậm hơn so với thời điểm có hiệu lực thi hành theo quy định của luật, pháp lệnh và nghị quyết.
Nỗ lực lớn nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế
Trình bày báo cáo kết quả giám sát, bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, đã ghi nhận những nỗ lực đáng kể của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ và Trưởng ngành trong việc tổ chức triển khai xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Năm 2025, khối lượng công việc này là rất lớn với 352 văn bản quy định chi tiết đã được ban hành, góp phần đưa các luật, pháp lệnh và nghị quyết của Quốc hội kịp thời đi vào cuộc sống.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, báo cáo cũng chỉ ra những tồn tại nghiêm trọng. Trong số 173 văn bản ban hành chậm, có không ít văn bản chậm trễ từ 6 tháng đến 2 năm. Đáng chú ý hơn, vẫn còn 47 điều, khoản được giao quy định chi tiết của 21 luật và nghị quyết chưa được ban hành. Tình trạng này dẫn đến hệ quả là nhiều luật đã có hiệu lực pháp luật nhưng vẫn còn "nợ" phần lớn văn bản quy định chi tiết, gây khó khăn cho việc triển khai thực tế.
Nguyên nhân và đề xuất khắc phục
Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đã phân tích nguyên nhân sâu xa của tình trạng này. Ông cho biết, năm 2025 khối lượng công việc xây dựng pháp luật của Quốc hội là rất lớn với việc thông qua 89 luật, dẫn đến số lượng văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành tăng lên đáng kể. Một trong những nguyên nhân chính là sự thay đổi trong tư duy làm luật, cùng với việc chuyển vai chỉnh lý ý kiến đại biểu Quốc hội từ Quốc hội sang Chính phủ, khiến các bộ ngành còn lúng túng và ảnh hưởng đến chất lượng xây dựng pháp luật.
Ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, thừa nhận dù tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo đã có cải thiện, việc chậm nợ văn bản vẫn tồn tại. Ông đề xuất cần đưa ra tỉ lệ so sánh cụ thể với năm 2024 để đánh giá rõ nỗ lực của Chính phủ và các bộ, ngành. Để khắc phục triệt để, ông Hiếu nhấn mạnh việc tăng cường công tác tự kiểm tra và kiểm tra theo thẩm quyền là giải pháp then chốt.
Yêu cầu khẩn trương từ lãnh đạo Quốc hội
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đã ghi nhận những nỗ lực lớn của Chính phủ và các cơ quan trong việc ban hành khối lượng văn bản lớn năm 2025, cơ bản đảm bảo tính hợp hiến và hợp pháp. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế kéo dài qua nhiều năm, nhiều kỳ giám sát nhưng chưa được thực hiện dứt điểm.
Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Chính phủ và các bộ ngành phải tiếp thu ý kiến, thực hiện dứt điểm 25 kiến nghị giám sát từ các kỳ trước chưa hoàn thành và khẩn trương ban hành 47 nội dung còn đang "nợ". Ông nhấn mạnh, ở địa phương, nếu luật đã ban hành mà không có hướng dẫn chi tiết thì rất khó thực hiện, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai và đầu tư công.
Để đảm bảo hiệu quả, các cơ quan của Quốc hội sẽ theo dõi quyết liệt và đôn đốc đến cùng việc thực hiện các kiến nghị, đồng thời nâng cao chất lượng nội dung và tính kịp thời của các báo cáo tổng hợp. Văn phòng Quốc hội được giao nhiệm vụ phối hợp triển khai ngay phần mềm giám sát để tổng hợp và báo cáo hàng tháng theo định hướng của lãnh đạo Quốc hội.
Báo cáo giám sát sau khi được hoàn thiện sẽ được gửi đến các đại biểu Quốc hội tại đợt 2 Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI và đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử của Quốc hội để nhân dân cùng tham gia giám sát. Cũng trong sáng nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với các báo cáo khác liên quan đến việc giải quyết kiến nghị của cử tri và tham gia ý kiến về dự thảo Nghị quyết phát triển văn hóa Việt Nam cùng dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).
