Ngày 10/6, Viện KSND Tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố 17 bị can trong vụ án buôn lậu cau khô từ Việt Nam sang Trung Quốc, xảy ra tại tỉnh Cao Bằng và một số địa phương liên quan. Bị can Phùng Văn Lương (SN 1992, trú tại tỉnh Phú Thọ) bị xác định là chủ mưu, cầm đầu chỉ đạo 16 bị can khác thực hiện hành vi buôn lậu hàng trăm tấn cau qua đường mòn, lối mở sang Trung Quốc, thu về 44,1 tỷ đồng.
Đường dây buôn lậu tinh vi
Các bị can bao gồm: Phùng Văn Lương; Nguyễn Văn Ngọc; Nguyễn Văn Hà; Trần Minh Tiệp; Trần Tiến Công; Dương Văn Sao; Hoàng Quốc Huy; Hoàng Văn Giáp; Nông Thị Mỹ Hảo; Trần Đình Quý; Phan Thị Hảo; Lâm Văn Mông; Hứa Thị Loan; Đàm Việt Hùng; Phương Văn Viên; Hoàng Ngọc Huân; Trần Mạnh Quân. Tất cả đều bị truy tố tội Buôn lậu theo Khoản 4 Điều 188 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt từ 12 năm đến 20 năm tù.
Theo kết quả điều tra, năm 2024, Phùng Văn Lương biết phía Trung Quốc có nhu cầu lớn đối với mặt hàng cau khô. Thông qua đối tượng tên Lý Thiên Xa (thường gọi là A Siêu), Lương đã thỏa thuận thu mua cau khô tại Việt Nam để bán sang Trung Quốc với giá 33.000 Nhân dân tệ/tấn. Do hàng hóa không có đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và không đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch, Lương thống nhất với A Siêu vận chuyển qua các đường mòn, lối mở tại khu vực biên giới Việt Nam - Trung Quốc.
Phân công vai trò trong đường dây
Để thực hiện việc buôn lậu, Phùng Văn Lương đã liên hệ với nhóm đối tượng Nguyễn Văn Ngọc, Nguyễn Văn Hà và Trần Minh Tiệp. Các đối tượng này trước đó đã thống nhất tổ chức hoạt động dịch vụ đưa hàng hóa trái phép qua biên giới để hưởng lợi. Theo phân công, Nguyễn Văn Ngọc chịu trách nhiệm liên hệ, tìm cách đảm bảo hàng hóa không bị kiểm tra trong quá trình vận chuyển; Nguyễn Văn Hà quản lý việc xuất lậu hàng hóa và điều hành hoạt động của nhóm; Trần Minh Tiệp phụ trách tìm kiếm khách hàng, bố trí kho bãi tập kết hàng hóa và liên hệ với các đối tượng tại khu vực biên giới để tổ chức đưa hàng qua Trung Quốc.
Sau khi thống nhất phương thức hoạt động, từ tháng 2/2025 đến tháng 4/2025, các đối tượng đã tổ chức vận chuyển cau khô từ Phú Thọ lên khu vực biên giới tỉnh Cao Bằng. Tại đây, hàng hóa được tập kết tại các kho gần biên giới trước khi giao cho các đối tượng địa phương thực hiện việc vận chuyển qua các đường mòn, lối mở.
Phương thức vận chuyển qua biên giới
Cáo trạng xác định, Trần Minh Tiệp đã trực tiếp liên hệ, thuê nhiều đối tượng sinh sống tại khu vực biên giới như Dương Văn Sao, Hoàng Quốc Huy, Hoàng Văn Giáp, Nông Thị Mỹ Hảo, Phan Thị Hảo, Lâm Văn Mông, Hứa Thị Loan, Đàm Việt Hùng, Phương Văn Viên... để nhận hàng, tổ chức vận chuyển sang Trung Quốc. Nhóm đối tượng sử dụng xe tải vận chuyển hàng đến sát khu vực biên giới, sau đó thuê người bốc vác mang từng bao cau khô qua các đường mòn, lối mở thuộc khu vực các cột mốc biên giới trên địa bàn thị trấn Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng để giao cho các đầu mối phía Trung Quốc.
Kết quả điều tra xác định, từ ngày 23/2/2025 đến ngày 24/4/2025, nhóm của Nguyễn Văn Ngọc, Nguyễn Văn Hà và Trần Minh Tiệp đã tổ chức xuất lậu tổng cộng 17 container cau khô, trọng lượng hơn 406 tấn. Trong số này, hơn 353 tấn cau khô đã được vận chuyển trót lọt sang Trung Quốc; số còn lại bị lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ khi đang chuẩn bị đưa qua biên giới.
Phát hiện và bắt giữ
Ngoài nhóm trên, khoảng tháng 4/2025, Phùng Văn Lương còn thỏa thuận với Trần Đình Quý tiếp tục tổ chức xuất lậu cau khô qua khu vực biên giới tỉnh Cao Bằng. Quý sau đó giao cho Hoàng Quốc Huy trực tiếp tổ chức vận chuyển hàng hóa sang Trung Quốc. Ngày 23/4/2025, khi các đối tượng đang thực hiện vận chuyển một container cau khô qua khu vực cột mốc 746 thuộc biên giới Việt Nam - Trung Quốc thì bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt quả tang. Tang vật thu giữ gồm 530 bao cau khô có tổng trọng lượng hơn 18,5 tấn.
Theo kết luận định giá tài sản trong tố tụng hình sự của Hội đồng định giá tài sản tỉnh Cao Bằng, tổng số cau khô các bị can đã buôn lậu hoặc tổ chức buôn lậu trong vụ án lên tới 425.145 kg, trị giá hơn 44,1 tỷ đồng.
Vai trò chủ mưu và xử lý
Bị can Phùng Văn Lương bị Viện Kiểm sát xác định là người chủ mưu, giữ vai trò khởi xướng và điều hành hoạt động buôn lậu. Các bị can Nguyễn Văn Ngọc, Nguyễn Văn Hà, Trần Minh Tiệp và Trần Đình Quý là những người tổ chức, chỉ đạo việc vận chuyển hàng hóa qua biên giới. Số còn lại tham gia với vai trò thực hành hoặc giúp sức trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội.
