Hôm nay, ngày 4 tháng 6, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đã chính thức đăng tải dự thảo nghị định của Chính phủ để lấy ý kiến góp ý rộng rãi từ các bên liên quan. Dự thảo này quy định cụ thể về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của các đại học quốc gia trên cả nước.
Thay thế nghị định cũ với những điều chỉnh quan trọng
Nếu được thông qua, dự thảo nghị định mới sẽ chính thức thay thế Nghị định số 201/2025/NĐ-CP ngày 11 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ, vốn đang quy định về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của đại học quốc gia. Một điểm đáng chú ý là giám đốc đại học quốc gia vẫn sẽ do Thủ tướng Chính phủ trực tiếp bổ nhiệm, duy trì cơ chế quản lý cấp cao.
Hai thay đổi lớn trong dự thảo mới
Về cơ bản, nội dung của dự thảo nghị định mới tương đồng với Nghị định số 201, nhưng có hai khác biệt đáng kể. Thứ nhất, dự thảo đã loại bỏ hoàn toàn thiết chế hội đồng đại học. Thứ hai, nó làm rõ hơn thẩm quyền bổ nhiệm nhân sự lãnh đạo tại các đại học quốc gia.
Cụ thể, dự thảo nghị định mới đã lược bỏ tất cả các quy định liên quan đến "hội đồng đại học quốc gia". Các nội dung như báo cáo bổ nhiệm, miễn nhiệm chủ tịch hội đồng đại học quốc gia, hay việc trình Bộ GD-ĐT công nhận, bổ sung, thay thế thành viên hội đồng đều đã được rút khỏi dự thảo.
Theo giải thích từ Bộ GD-ĐT, sự thay đổi này xuất phát từ quy định tại khoản 1 Điều 15 của Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15. Luật này quy định rằng trong cơ cấu tổ chức của các cơ sở giáo dục đại học công lập, sẽ không còn tồn tại hội đồng đại học và hội đồng trường như trước đây.
Phân định rõ thẩm quyền bổ nhiệm lãnh đạo
Đặc biệt, dự thảo nghị định mới đã tách bạch một cách rõ ràng thẩm quyền bổ nhiệm giữa giám đốc và phó giám đốc đại học quốc gia. Trong Nghị định 201, Bộ GD-ĐT có trách nhiệm trình Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm cả giám đốc và phó giám đốc.
Tuy nhiên, dự thảo mới đã phân định cụ thể hơn:
- Đối với chức danh giám đốc đại học quốc gia, đại học quốc gia sẽ báo cáo Bộ GD-ĐT, sau đó Bộ GD-ĐT trình Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, điều động, hoặc thuyên chuyển.
- Đối với chức danh phó giám đốc đại học quốc gia, đại học quốc gia sẽ báo cáo Bộ GD-ĐT, và Bộ GD-ĐT sẽ trực tiếp xem xét, quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động chức danh này mà không cần trình lên Thủ tướng.
Bộ GD-ĐT cho biết, sự phân cấp này nhằm tuân thủ nghiêm ngặt khoản 3 Điều 16 của Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả trong quản lý nhân sự.
Chuẩn hóa thuật ngữ quản lý tài chính và tài sản
Ngoài ra, dự thảo nghị định mới cũng có một số thay đổi nhỏ nhưng quan trọng nhằm chuẩn hóa các thuật ngữ liên quan đến quản lý tài chính và tài sản. Ví dụ, cụm từ chung chung "đơn vị thành viên" trong các quy định về phân bổ ngân sách, phê duyệt phương án tự chủ tài chính, hay phục vụ công tác thanh kiểm tra ở Nghị định 201, đã được thay thế bằng các thuật ngữ chính xác hơn là "trường đại học thành viên, viện nghiên cứu thành viên".
Việc này giúp làm rõ phạm vi và đối tượng áp dụng, tránh nhầm lẫn trong quá trình thực thi và giám sát. Dự thảo hiện đang trong giai đoạn lấy ý kiến, và Bộ GD-ĐT kỳ vọng sẽ nhận được nhiều phản hồi tích cực để hoàn thiện văn bản trước khi trình Chính phủ phê duyệt chính thức.
