Triển khai đồng bộ 248 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền
Thực hiện Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị, chương trình xây dựng 248 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền đang được triển khai đồng bộ trên toàn quốc. Mục tiêu chính của chương trình là thu hẹp khoảng cách giáo dục và chăm lo đặc biệt cho các vùng đặc biệt khó khăn, nơi điều kiện học tập còn nhiều hạn chế.
Hiện trạng và tiến độ triển khai
Theo số liệu từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện cả nước có 1.197 trường học tại các xã, phường biên giới với gần 600 nghìn học sinh. Trong đó, mô hình trường phổ thông nội trú và bán trú đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh vùng khó khăn. Công tác huy động học sinh ra lớp tại các xã biên giới đã đạt được nhiều kết quả tích cực, với tỷ lệ học sinh đến trường, đặc biệt ở bậc tiểu học và trung học cơ sở, từng bước được nâng cao.
Chương trình được triển khai đồng bộ với sự tham gia của 18 trong tổng số 22 tỉnh, thành phố có xã biên giới đất liền trong giai đoạn đầu, tập trung xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp. Đến tháng 11/2025, đã có 100 trường được khởi công, trong đó 73 trường cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng. Các địa phương được phân thành ba nhóm tiến độ: triển khai tốt, tiến độ trung bình và còn chậm, nhưng tất cả đều cam kết hoàn thành và đưa các trường vào sử dụng từ năm học 2026-2027, với một số nơi phấn đấu hoàn thành sớm hơn.
Kế hoạch mở rộng và phương thức tổ chức
Bên cạnh đó, tại 17 tỉnh, thành phố, có 121/140 xã, phường biên giới đất liền có nhu cầu đầu tư năm 2026 sẽ tham gia khởi công, động thổ đồng loạt theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo, lễ khởi công sẽ được tổ chức trực tiếp tại 17 điểm cầu chính, trong khi các điểm cầu còn lại tổ chức theo hình thức trực tuyến, nhằm bảo đảm tính thống nhất, trang trọng và tiết kiệm.
Hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tập trung rà soát, tổng hợp đề xuất của các tỉnh, thành phố để tiếp tục đề xuất Bộ Tài chính xem xét, báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí kinh phí. Mục tiêu là bảo đảm khởi công và hoàn thành các dự án trước năm học 2027-2028, với tổng số 248 trường được xây dựng.
Thiết kế và cơ sở vật chất tiêu chuẩn cao
Các trường phổ thông nội trú liên cấp được Bộ Xây dựng thiết kế mẫu, bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, quy mô và diện tích trường lớp. Hệ thống cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ, hiện đại, bền vững và an toàn, đáp ứng tốt các tiêu chuẩn cơ sở vật chất trường phổ thông ở mức cao nhất hiện nay.
Mỗi trường được bố trí đầy đủ các khu chức năng, bao gồm:
- Khu học tập với phòng học bộ môn
- Khu nhà ở nội trú cho học sinh và giáo viên
- Nhà ăn đảm bảo dinh dưỡng
- Khu sinh hoạt văn hóa-thể thao và thư viện
Điều này bảo đảm điều kiện học tập, sinh hoạt và rèn luyện toàn diện cho học sinh, giúp các em phát triển tốt nhất trong môi trường giáo dục chất lượng.
Kinh nghiệm từ thực tiễn triển khai tại địa phương
Từ sự thống nhất cao về nhận thức và quyết tâm chính trị, chủ trương này đã nhanh chóng được cụ thể hóa bằng những bước đi thiết thực tại từng địa phương. Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên, ông Nguyễn Xuân Thuận, nhấn mạnh rằng lễ khánh thành Trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Si Pa Phìn ngày 31/1/2026 là một dấu mốc đặc biệt quan trọng. Đây là công trình đầu tiên hoàn thành trong chương trình, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Trung ương, sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ Giáo dục và Đào tạo và sự vào cuộc đồng bộ của địa phương.
Điện Biên đã rút ra một số kinh nghiệm quý báu từ thực tiễn triển khai, bao gồm:
- Tuyển sinh phù hợp đối tượng, ưu tiên học sinh có hoàn cảnh khó khăn và ở xa trường
- Sắp xếp mạng lưới trường lớp tinh gọn để tránh lãng phí
- Tận dụng đội ngũ giáo viên tại chỗ, tạo sự đồng thuận trong điều động và bố trí nhân sự
Tại tỉnh Đắk Lắk, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo bà Lê Thị Thanh Xuân cho biết, tỉnh có 4 xã biên giới với 4 trường được đầu tư xây dựng, trong đó đã khởi công 3 trường tại các xã Buôn Đôn, Ia Rvê và Ia Lốp. Để bảo đảm hiệu quả đầu tư, tỉnh đã tiến hành rà soát quy mô học sinh, xác định nhu cầu nội trú, thống kê số trẻ trong độ tuổi đến trường giai đoạn 2026-2030 và gửi phiếu khảo sát đến từng hộ gia đình. Qua đó, địa phương đã xác định được quy mô học sinh và số lượng học sinh ở nội trú, bán trú phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Chỉ đạo và thách thức trong quá trình thực hiện
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, việc triển khai chủ trương xây dựng 248 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Thực tiễn cho thấy, hầu hết các tỉnh đã thành lập ban chỉ đạo cấp tỉnh và phân công nhiệm vụ theo tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.
Tuy nhiên, tiến độ giữa các địa phương vẫn còn sự phân hóa, và các cam kết hoàn thành trước ngày 30/8/2026 cần gắn với lộ trình và giải pháp cụ thể, khả thi trong bối cảnh thời gian gấp và điều kiện thi công khó khăn. Ông Thưởng đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, đánh giá tiến độ từng dự án, chủ động phương án bù tiến độ, huy động các nguồn lực tại chỗ và phát động các đợt thi đua cao điểm.
Đồng thời, song song với xây dựng cơ sở vật chất, cần chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để các trường đi vào hoạt động ngay khi hoàn thành, từ đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý đến phương án tuyển sinh và sắp xếp học sinh, bảo đảm sử dụng hiệu quả các công trình này.
