Ngày 7/5, tại Manila (Philippines) đã diễn ra hàng loạt hội nghị quan trọng trong khuôn khổ ASEAN, bao gồm Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN, Hội nghị Hội đồng Cộng đồng Chính trị-An ninh ASEAN lần thứ 31, Hội đồng Điều phối ASEAN lần thứ 38 và Hội nghị chung Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Kinh tế ASEAN. Được sự ủy quyền của Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN-Việt Nam, đã dẫn đầu Đoàn Việt Nam tham dự các hội nghị này.
Chuẩn bị cho Hội nghị Cấp cao ASEAN 48
Các hội nghị đã tập trung thảo luận và hoàn tất công tác chuẩn bị mọi mặt cho Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 dự kiến diễn ra vào ngày 8/5/2026. Trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động, các Bộ trưởng nhất trí rằng Hội nghị Cấp cao lần này là dịp để ASEAN khẳng định quyết tâm đoàn kết, tăng cường hợp tác, duy trì đà xây dựng Cộng đồng, nâng cao khả năng tự chủ và vai trò trung tâm của ASEAN, đồng thời đề ra các phương hướng và chiến lược ứng phó toàn diện, hiệu quả với những thách thức mới nảy sinh.
Quan ngại về tác động từ Trung Đông
Trao đổi về tình hình thế giới và khu vực, các Bộ trưởng bày tỏ lo ngại trước những tác động tiêu cực do căng thẳng tại Trung Đông gây ra, đặc biệt là ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực khu vực cũng như an toàn của công dân ASEAN đang sinh sống và làm việc tại Trung Đông. Các Bộ trưởng ghi nhận các cơ quan chuyên ngành của ASEAN như ngoại giao, kinh tế, năng lượng và nông-lâm nghiệp đã khẩn trương phối hợp và thống nhất nhiều phương hướng, biện pháp ứng phó. Đồng thời, trước tính chất toàn diện và đa chiều của các tác động, các Bộ trưởng nhất trí ASEAN cần xây dựng một chiến lược ứng phó tổng thể, bao gồm các giải pháp trước mắt cũng như các biện pháp tăng cường năng lực tự chủ và sức chống chịu tập thể để sẵn sàng cho các khủng hoảng và thách thức trong tương lai.
Kiến nghị Tuyên bố về ứng phó khủng hoảng
Các Bộ trưởng thống nhất kiến nghị Lãnh đạo cấp cao thông qua Tuyên bố về Ứng phó của ASEAN với khủng hoảng ở Trung Đông. Họ cũng nhất trí cần tăng cường phối hợp liên ngành, liên trụ cột, bao gồm kênh Bộ trưởng Ngoại giao-Kinh tế, trong việc ứng phó với các thách thức cũng như triển khai các chỉ đạo của Lãnh đạo cấp cao.
Hợp tác ASEAN và Tầm nhìn Cộng đồng 2045
Về tình hình hợp tác ASEAN, trong năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng 2045 và các kế hoạch chiến lược trên các trụ cột, các Bộ trưởng nhất trí ASEAN cần nỗ lực vượt qua khó khăn, phát huy các kết quả đạt được từ Tầm nhìn 2025 và triển khai hiệu quả các ưu tiên, biện pháp đã thống nhất. Cần ưu tiên khai thác các động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy phát triển bao trùm và bền vững. Các cơ quan chuyên ngành cần nhanh chóng lồng ghép và cụ thể hóa các mục tiêu, biện pháp chiến lược trong Tầm nhìn Cộng đồng 2045 và các Kế hoạch chiến lược thành các kế hoạch hành động cụ thể. Ở cấp quốc gia, các nước thành viên cần tăng cường gắn kết các mục tiêu, ưu tiên phát triển của mình với các mục tiêu, ưu tiên của ASEAN.
Hỗ trợ Timor-Leste
Các Bộ trưởng đánh giá cao cam kết và quyết tâm của Timor-Leste trong việc đảm nhận nghĩa vụ và trách nhiệm thành viên, đồng thời khẳng định cam kết hỗ trợ Timor-Leste hội nhập đầy đủ và hiệu quả vào các chương trình, cơ chế hợp tác của ASEAN.
Duy trì hòa bình và ổn định khu vực
Để tạo thuận lợi cho phát triển, các Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực, đề cao luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương. ASEAN sẽ triển khai các hoạt động kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á, cải tiến và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ chế và diễn đàn đối thoại, hợp tác.
Quan hệ đối ngoại và các vấn đề quốc tế
Tại các hội nghị, các Bộ trưởng cũng xem xét một số vấn đề liên quan đến quan hệ đối ngoại và thảo luận các vấn đề quốc tế, khu vực cùng quan tâm.
Phát biểu của Việt Nam
Phát biểu tại các hội nghị, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang đánh giá cao công tác chuẩn bị của nước Chủ tịch Philippines, khẳng định Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Philippines và các nước thành viên nhằm bảo đảm Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 thành công. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực biến động phức tạp, Thứ trưởng nhấn mạnh ASEAN cần giữ vững đoàn kết, kiên định các mục tiêu, ưu tiên và phương hướng đã xác định trong Tầm nhìn Cộng đồng 2045, đồng thời triển khai quyết liệt, đồng bộ các biện pháp ứng phó hiệu quả với thách thức trên cơ sở tăng cường phối hợp liên ngành, liên trụ cột.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang đánh giá cao việc các nước ASEAN ủng hộ sáng kiến của Việt Nam xây dựng khung chiến lược ứng phó tổng thể của ASEAN; nhiều hành động, biện pháp cụ thể đã được đưa vào Tuyên bố của các Lãnh đạo ASEAN về Ứng phó với khủng hoảng ở Trung Đông. Ông đề nghị ASEAN tiếp tục tăng cường hợp tác duy trì hòa bình, an ninh khu vực, đề cao đối thoại, hợp tác, tuân thủ luật pháp quốc tế và các nguyên tắc chuẩn mực chung. Trong lĩnh vực kinh tế, ASEAN cần làm sâu sắc hợp tác thương mại, đầu tư nội khối, đồng thời đẩy mạnh hợp tác với các đối tác trong khuôn khổ các thỏa thuận đã ký kết. Đặc biệt, các nước thành viên cần nỗ lực hơn nữa trong việc triển khai các cam kết, sớm hoàn tất thủ tục nội bộ để đưa các thỏa thuận, hiệp định đã ký vào hiệu lực.
Cũng trong ngày 7/5, đã diễn ra các Hội nghị trù bị kênh Bộ trưởng Kinh tế ASEAN để rà soát công tác chuẩn bị, hoàn tất báo cáo và văn kiện trong phạm vi trụ cột Kinh tế trình Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48.
