Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 13/7 đã công bố thông tin chi tiết về dự án hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo FREYJA – sáng kiến chung giữa Ukraine và các đối tác châu Âu. Theo ông, mối đe dọa gia tăng từ tên lửa đạn đạo cùng khả năng phòng thủ hiện có không đáp ứng được đã thúc đẩy hợp tác phát triển hệ thống này, dự kiến đi vào hoạt động trong vòng một năm tới.
Zelensky kêu gọi châu Âu tăng cường phòng thủ
“Châu Âu cần thêm khả năng phòng thủ tên lửa đạn đạo. Cùng nhau, chúng ta có thể xây dựng một hệ thống như vậy”, ông Zelensky viết trên Telegram. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo sự chấp thuận chính trị, công nhận FREYJA là dự án chung phục vụ lợi ích toàn châu Âu. “Châu Âu cần nhiều hơn nữa hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo – mạnh mẽ, đáng tin cậy và rẻ hơn các hệ thống khác. Cùng nhau, chúng ta có thể xây dựng một hệ thống như vậy và các tên lửa đánh chặn cho nó. Nó sẽ được gọi là FREYJA. Tôi rất biết ơn vì công việc này đã được bắt đầu”, Tổng thống Ukraine nói.
Liên minh Chống Tên lửa Đạn đạo ra đời
Trước đó, trong cuộc họp tại Paris ngày 13/7, Ukraine và 9 quốc gia thuộc “Liên minh những người sẵn sàng” đã công bố kế hoạch thành lập “Liên minh Chống Tên lửa Đạn đạo”. Các nhà lãnh đạo từ Đan Mạch, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Ukraine và Anh cho biết sáng kiến này tập trung vào việc tạo ra một kiến trúc phòng thủ tên lửa tích hợp thông qua hợp tác công nghệ, nghiên cứu và công nghiệp quốc phòng.
Sáng kiến bao gồm dự án trọng điểm phát triển khả năng chống tên lửa đạn đạo, với các quốc gia cùng làm việc về yêu cầu hoạt động chung, hợp tác kỹ thuật và lộ trình hướng tới các hệ thống hoạt động đầu tiên của liên minh.
Đóng góp của Ukraine và các đối tác
“Ukraine có thể cung cấp phần của mình: Tên lửa chống tên lửa đạn đạo. Chúng tôi hiện đang hoàn thiện nó. Những nước khác có radar và các thành phần quan trọng khác. Điều quan trọng là chúng ta phải hợp lực. Hôm nay, ở cấp độ lãnh đạo, điều rất quan trọng là phải khẳng định về mặt chính trị rằng FREYJA là dự án chung của chúng ta”, ông Zelensky nói.
Bối cảnh sáng kiến xuất phát từ năng lực phòng thủ chống tên lửa đạn đạo toàn cầu còn hạn chế. Mỹ đang mở rộng sản xuất hệ thống Patriot, châu Âu tăng cường SAMP/T, IRIS-T và NASAMS, nhưng nhu cầu bảo vệ vẫn vượt quá khả năng hiện có.
Hợp tác công nghiệp và kinh nghiệm Ukraine
Dự án FREYJA không chỉ mang tính phòng thủ mà còn thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng, nghiên cứu chung và trao đổi thông tin giữa các nước tham gia. Liên minh nhấn mạnh kinh nghiệm của Ukraine trong phòng thủ chống lại các cuộc tấn công quân sự trong bối cảnh xung đột với Nga, cho rằng kiến thức của Kiev sẽ đóng góp cho sáng kiến. Liên minh này vẫn mở cửa cho các quốc gia khác ủng hộ các nguyên tắc và mục tiêu của mình.
