Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định cuộc xung đột đã làm suy yếu Iran trong bối cảnh hai nước chưa trực tiếp ký bản ghi nhớ hòa bình. Ông viết trên Truth Social ngày 19/6: “Cuộc chiến đã làm suy yếu Iran! Giờ đây họ không còn Không quân, Hải quân, hệ thống phòng không, radar hay gần như bất cứ thứ gì khác, vậy mà phe Dân chủ lại nói rằng Iran hiện ở vị thế tốt hơn so với 4 tháng trước”.
Iran ở thế tuyệt vọng
Trong một bài viết khác, Tổng thống Trump tuyên bố Iran, chứ không phải Mỹ, đang ở tình thế "tuyệt vọng". Ông viết: “Chúng tôi không gặp nhau vì tuyệt vọng. Iran mới là bên tuyệt vọng. Họ đã hoàn toàn kiệt quệ”. Dường như ông đáp trả những chỉ trích liên quan bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran đạt được gần đây.
Tổng thống Mỹ cho biết sẽ “để mọi việc diễn ra trong 60 ngày”, đề cập đến thời hạn 60 ngày đàm phán được nêu trong bản ghi nhớ để hai bên đạt được thỏa thuận cuối cùng. Ông đồng thời khẳng định Iran “sẽ không nhận được đồng nào, dù chỉ là 10 xu”. Trước đó, ông Trump cũng bác bỏ các thông tin cho rằng Mỹ sẽ trả tiền cho Iran, gọi các báo cáo về một gói hỗ trợ trị giá 300 tỷ USD do Mỹ tài trợ là “tin giả”.
Đàm phán tạm hoãn
Truyền thông Mỹ dẫn lời một nhà ngoại giao am hiểu vấn đề cho biết, Iran đã yêu cầu đảm bảo rằng các cuộc xung đột ở Lebanon sẽ chấm dứt trước khi nước này nối lại đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ. “Phía Iran đã yêu cầu đảm bảo rằng các cuộc xung đột ở Lebanon sẽ chấm dứt, như đã nêu trong thỏa thuận đã ký”, nhà ngoại giao nói, đồng thời cho biết “các bên trung gian đang nỗ lực giải quyết vấn đề”.
Theo nhà ngoại giao, các cuộc đàm phán đang “tạm thời bị hoãn lại sau các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon”, nhưng không nói rõ khi nào các cuộc đàm phán dự kiến sẽ nối lại. Iran từ lâu đã yêu cầu Israel phải chấm dứt cuộc xung đột nhằm vào Hezbollah, lực lượng do Iran hậu thuẫn ở Lebanon. Bản ghi nhớ 14 điểm cũng nêu rõ lệnh ngừng bắn sẽ mở rộng sang cả Lebanon.
Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ thông báo cuộc đàm phán dự kiến giữa phái đoàn Iran và Mỹ tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 đã bị hủy. Thông báo được đưa ra ngay sau khi phát ngôn viên Nhà Trắng xác nhận Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sẽ không đến Thụy Sĩ như kế hoạch ban đầu để ký kết bản ghi nhớ về thỏa thuận hòa bình với Iran. Chuyến đi của ông Vance nhằm mục đích củng cố thỏa thuận đạt được giữa Tehran và Washington để chấm dứt xung đột ở Iran.
Theo phát ngôn viên Nhà Trắng, lý do khiến kế hoạch này bị hoãn lại là các vấn đề hậu cần chưa được giải quyết liên quan đến giai đoạn đàm phán tiếp theo. Giới chức Mỹ và Iran ngày 17/6 đều xác nhận Tổng thống của hai bên đã ký kết bản ghi nhớ theo hình thức trực tuyến và có hiệu lực ngay lập tức. Theo kế hoạch ban đầu, sau khi ký kết bản ghi nhớ bằng hình thức trực tuyến, phái đoàn Mỹ và Iran sẽ tiếp tục đàm phán tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 về các vấn đề khác còn tồn đọng.
Bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ đã được hoàn thiện vào hôm 14/6, sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng do Pakistan làm trung gian, với sự hỗ trợ từ các quốc gia khu vực khác. Bản ghi nhớ 14 điểm đã đưa ra một bộ khung khái quát cho một thỏa thuận, nhưng vẫn để lại một số điểm tranh chấp gai góc nhất chưa được giải quyết.
