Tối ngày 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề quan trọng tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, diễn ra tại Singapore. Bài phát biểu tập trung vào chủ đề "Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động".
Ba cuộc khủng hoảng nền tảng
Tổng Bí thư chỉ ra ba cuộc khủng hoảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau: khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Ông nhấn mạnh rằng trật tự quốc tế cần được điều chỉnh bằng luật lệ, đối thoại và tự kiềm chế, không thể bằng cưỡng ép hay vũ lực.
Về khủng hoảng mô hình phát triển, Tổng Bí thư cho rằng phát triển là nền tảng của an ninh bền vững. Các nước đang phát triển không thể bị thu hẹp cơ hội vươn lên. Ông cũng cảnh báo về khủng hoảng lòng tin chiến lược, khi các quốc gia dễ nhìn hành động của nhau qua lăng kính nghi kỵ.
Sáu định hướng cho khu vực
Tổng Bí thư đề xuất sáu định hướng để kiến tạo một châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và phát triển:
Thứ nhất: Luật lệ và đối thoại làm phương tiện giảm thiểu rủi ro
Đối thoại phải giúp nhận diện sớm rủi ro, duy trì kênh liên lạc khi căng thẳng. Trật tự dựa trên luật lệ phải được thực thi nhất quán, đặc biệt trên biển và đại dương. Về Biển Đông, Việt Nam kiên trì giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982.
Thứ hai: Cấu trúc khu vực mở, bao trùm, lấy ASEAN làm trung tâm
Mọi sáng kiến đóng góp cho hòa bình cần minh bạch, tôn trọng luật pháp quốc tế và không làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN. Việt Nam ủng hộ Philippines trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2026.
Thứ ba: An ninh con người và năng lực chống chịu xã hội là trung tâm
An ninh bền vững không thể chỉ dựa vào quân sự. Cần chuỗi cung ứng mở, hợp tác về tài chính, công nghệ, nhân lực, cứu trợ thảm họa và an ninh mạng.
Thứ tư: Chuẩn mực trách nhiệm đối với công nghệ mới và công nghiệp quốc phòng
Cần đảm bảo con người kiểm soát công nghệ, đặc biệt là AI trong quốc phòng. Công nghiệp quốc phòng phải phục vụ phòng vệ chính đáng, không thúc đẩy chạy đua vũ trang.
Thứ năm: Củng cố nền tảng xã hội và bảo vệ không gian thông tin
Tin giả và thao túng thông tin có thể làm suy yếu đồng thuận quốc gia. Cần giáo dục công dân số, thúc đẩy trách nhiệm của nền tảng công nghệ và hợp tác chống thông tin sai lệch.
Thứ sáu: Nâng cao năng lực ngoại giao phòng ngừa, hòa giải và trung gian
Ngoại giao phòng ngừa cần là năng lực chiến lược, không chỉ biện pháp tình thế. Cần nhiều kênh tham vấn, cơ chế trung gian linh hoạt và các sáng kiến xây dựng lòng tin.
Thông điệp tới các đối tác
Tổng Bí thư khẳng định châu Á - Thái Bình Dương là không gian mở, hoan nghênh sự hiện diện minh bạch, có trách nhiệm của các nước lớn. Việt Nam mong muốn cạnh tranh được đặt trong giới hạn luật pháp và tự kiềm chế.
Kết thúc bài phát biểu, Tổng Bí thư nhấn mạnh: "Hòa bình, ổn định và phát triển là mẫu số chung của mọi quốc gia. Việt Nam sẵn sàng cùng các nước củng cố luật lệ, bồi đắp lòng tin, thúc đẩy đối thoại và kiến tạo một châu Á - Thái Bình Dương an toàn hơn, tự cường hơn và thịnh vượng hơn."
