Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres vừa đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ về việc cải tổ Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao vai trò của châu Phi trong cơ quan quyền lực nhất của tổ chức này.
Lời kêu gọi cải tổ Hội đồng Bảo an
Phát biểu tại phiên họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ông Guterres cho rằng cấu trúc hiện tại của Hội đồng Bảo an đã không còn phản ánh đúng thực tế địa chính trị thế giới ngày nay. Ông nhấn mạnh rằng châu Phi, với 54 quốc gia thành viên, đang bị thiếu đại diện một cách nghiêm trọng trong Hội đồng Bảo an, nơi chỉ có ba ghế không thường trực dành cho châu lục này.
Tổng thư ký LHQ tuyên bố: “Chúng ta cần một Hội đồng Bảo an phản ánh thế giới ngày nay, không phải thế giới của 80 năm trước. Châu Phi xứng đáng có một vị trí xứng đáng hơn trong cơ quan ra quyết định quan trọng nhất của Liên Hợp Quốc.”
Yêu cầu cụ thể từ châu Phi
Nhiều nhà lãnh đạo châu Phi đã từ lâu kêu gọi cải tổ Hội đồng Bảo an, yêu cầu có ít nhất hai ghế thường trực dành cho châu lục này, cùng với quyền phủ quyết. Hiện tại, Hội đồng Bảo an gồm 5 thành viên thường trực (Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp) và 10 thành viên không thường trực, trong đó châu Phi chỉ có ba ghế không thường trực luân phiên.
Ông Guterres cũng chỉ trích sự bất bình đẳng trong hệ thống hiện tại, nơi các nước đang phát triển, đặc biệt là châu Phi, thường bị gạt ra ngoài lề trong các quyết định quan trọng về hòa bình và an ninh quốc tế.
Phản ứng từ cộng đồng quốc tế
Lời kêu gọi của Tổng thư ký LHQ đã nhận được sự ủng hộ từ nhiều quốc gia châu Phi và các nước đang phát triển. Tuy nhiên, các thành viên thường trực hiện tại của Hội đồng Bảo an vẫn chưa có dấu hiệu đồng thuận về việc thay đổi cấu trúc, vốn đòi hỏi sửa đổi Hiến chương Liên Hợp Quốc.
Một số nhà phân tích cho rằng việc cải tổ Hội đồng Bảo an là cần thiết nhưng sẽ gặp nhiều khó khăn do các nước lớn không muốn chia sẻ quyền lực. Tuy nhiên, áp lực từ các nước đang phát triển ngày càng gia tăng, đặc biệt là trong bối cảnh các cuộc khủng hoảng toàn cầu như biến đổi khí hậu và đại dịch COVID-19 cho thấy sự cần thiết của một hệ thống quản trị toàn cầu công bằng hơn.
Tiến trình cải tổ trong tương lai
Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thành lập một nhóm làm việc để thảo luận về cải tổ Hội đồng Bảo an từ năm 1993, nhưng cho đến nay vẫn chưa đạt được tiến triển đáng kể. Ông Guterres hy vọng rằng lời kêu gọi của ông sẽ tạo ra động lực mới cho các cuộc đàm phán.
“Chúng ta không thể tiếp tục trì hoãn. Thế giới đang thay đổi, và Liên Hợp Quốc cũng phải thay đổi theo,” Tổng thư ký LHQ nhấn mạnh.
