Đoàn cấp cao Timor-Leste do Thủ tướng Xanana Gusmao dẫn đầu đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam, nhằm tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai nước. Tham gia đoàn có nhiều quan chức cấp cao, bao gồm Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề Kinh tế, Bộ trưởng Du lịch và Môi trường Francisco Kalbuady Lay; Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề Xã hội, Bộ trưởng Phát triển Nông thôn và Nhà ở cộng đồng Mariano Asanami Sabino; Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác Bendito dos Santos Freitas; Bộ trưởng Giáo dục Dulce de Jesus Soares; Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Philip Nino Pereira; Thứ trưởng phụ trách các vấn đề ASEAN, Trưởng SOM ASEAN của Timor-Leste, Bộ Ngoại giao và Hợp tác Milena Maria da Costa Rangel; Quốc vụ khanh phụ trách Truyền thông Xã hội Expedito Parrot Dias Ximenes; và Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Dân chủ Timor-Leste tại Việt Nam Joao Pereira.
Tiểu sử Thủ tướng Xanana Gusmao
Thủ tướng Xanana Gusmao sinh ngày 20 tháng 6 năm 1946 tại thủ đô Manatuto, thành phố tự trị Manatuto, Timor-Leste. Năm 1966, ông bắt đầu làm việc trong lĩnh vực quản lý hành chính công. Từ năm 1968 đến năm 1970, ông phục vụ trong quân đội Bồ Đào Nha. Năm 1974, ông giữ chức Phó Vụ trưởng Vụ Thông tin Mặt trận Cách mạng vì một Đông Timor độc lập.
Năm 1981, ông trở thành Tổng Tư lệnh của FALINTIL (Lực lượng vũ trang giải phóng quốc gia Timor-Leste). Năm 1988, ông lãnh đạo phong trào Kháng chiến Timor và là Chủ tịch đảng CNRT tại Hội nghị Quốc gia Đông Timor. Năm 2000, ông là Chủ tịch đảng CNRT/Đại hội Quốc dân. Từ năm 2000 đến năm 2001, ông giữ vai trò Người phát ngôn Hội đồng Quốc gia.
Sự nghiệp chính trị
Từ năm 2002 đến năm 2007, ông là Tổng thống Cộng hòa Dân chủ Timor-Leste. Sau đó, từ năm 2007 đến năm 2012, ông làm Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng và An ninh. Ông tái đắc cử Thủ tướng nhiệm kỳ 2012-2014. Từ năm 2014 đến năm 2017, ông là Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Chiến lược. Năm 2018, ông được bổ nhiệm làm Đại diện đặc biệt của Chính phủ để đàm phán biên giới trên đất liền với Indonesia. Từ năm 2018 đến năm 2020, ông là Đại diện đặc biệt phụ trách ký kết các thủ tục phê chuẩn Hiệp ước giữa Timor-Leste và Australia về ranh giới biển trên Biển Timor. Từ năm 2019 đến nay, ông giữ cương vị Đại diện đặc biệt của Chính phủ về Nền kinh tế xanh. Từ năm 2023, ông trở lại làm Thủ tướng, đồng thời là Đại diện đặc biệt về Nền kinh tế xanh.
Chuyến thăm của Thủ tướng Xanana Gusmao và đoàn cấp cao Timor-Leste tới Việt Nam đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước, mở ra nhiều cơ hội hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, giáo dục, thương mại và đầu tư.
