Ngày 15/1, tại Brussels (Bỉ), Ngoại trưởng Anh, Pháp, Đức cùng Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh đã có cuộc họp nhằm thảo luận về tiến trình triển khai thỏa thuận hạt nhân Iran (Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung - JCPOA).
Nội dung cuộc họp
Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã rút khỏi JCPOA vào tháng 5/2018 và tái áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Iran. Các bên châu Âu vẫn cam kết duy trì thỏa thuận, nhưng Tehran đã bắt đầu giảm bớt các cam kết hạt nhân của mình để đáp trả.
Theo tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Đức, các nhà ngoại giao đã nhất trí về sự cần thiết phải bảo vệ JCPOA và thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm căng thẳng. Họ cũng thảo luận về cơ chế thanh toán INSTEX - công cụ tài chính của châu Âu cho phép giao dịch với Iran mà không vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ.
Phản ứng từ Iran
Iran trước đó đã tuyên bố sẽ tiếp tục giảm các cam kết hạt nhân nếu châu Âu không bảo vệ được lợi ích kinh tế của Tehran. Tehran yêu cầu châu Âu phải tạo điều kiện cho Iran xuất khẩu dầu mỏ và tiếp cận hệ thống ngân hàng quốc tế.
Trong cuộc họp, các ngoại trưởng nhấn mạnh rằng Iran cần quay trở lại tuân thủ đầy đủ JCPOA và tránh các hành động leo thang. Họ cũng bày tỏ lo ngại về chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và các hoạt động gây bất ổn trong khu vực.
Tác động và triển vọng
Giới phân tích cho rằng cuộc họp này cho thấy châu Âu vẫn nỗ lực cứu vãn JCPOA bất chấp sự phản đối từ Mỹ. Tuy nhiên, thiếu vắng sự tham gia của Washington khiến hiệu quả của các biện pháp ngoại giao bị hạn chế.
Đến nay, INSTEX mới chỉ thực hiện được một số giao dịch nhỏ, chưa đáp ứng được kỳ vọng của Iran. Nếu tình hình không được cải thiện, nguy cơ Iran tiếp tục làm giàu urani vượt quá mức cho phép là rất cao, đe dọa sự ổn định của khu vực Trung Đông.
