Ngoại giao Việt Nam 2025: Chuyển đổi số tạo đột phá trong hoạt động đối ngoại
Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam. Trong bối cảnh thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, khó lường, với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, công tác đối ngoại của đất nước đã đạt được nhiều kết quả ấn tượng. Những thành tựu này không chỉ góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định mà còn tranh thủ hiệu quả các nguồn lực bên ngoài cho phát triển, đồng thời nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Chuyển đổi số: Phương thức tổ chức mới của ngành Ngoại giao
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn, chuyển đổi số không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành phương thức tổ chức và vận hành mới của ngành. Điều này góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược, hiệu quả chỉ đạo, điều hành và năng lực thực hiện nhiệm vụ đối ngoại trong tình hình mới. Ông Tuấn nhấn mạnh: "Chuyển đổi số ngày nay là xu thế tất yếu, động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong lĩnh vực đối ngoại, yêu cầu này càng cấp thiết, gắn liền với đổi mới tư duy và phương thức làm việc."
Đặc biệt, từ đầu năm 2025, sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi số được đặt ở vị trí ưu tiên cao. Định hướng chiến lược này tạo cơ sở chính trị quan trọng để Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành khác đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với nhiệm vụ chính trị.
Những bước tiến nổi bật trong chuyển đổi số ngành Ngoại giao
Dấu ấn chuyển đổi số của ngành Ngoại giao trong năm 2025 thể hiện rõ qua nhiều mặt:
- Cải cách hành chính: 100% thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Ngoại giao đã được đưa lên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp Bộ và kết nối với Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Việc số hóa quy trình đã nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, tăng cường công khai, minh bạch, giảm thời gian và chi phí.
- Phát triển nền tảng số: Bộ Ngoại giao đã đưa vào vận hành và hoàn thiện các nền tảng số như Cổng thông tin điện tử, Hệ thống quản lý văn bản và điều hành, Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu. Các hệ thống này số hóa toàn diện quy trình xử lý công việc, tăng cường kết nối giữa các đơn vị trong nước và cơ quan đại diện ở nước ngoài.
- Xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành: Việc hoàn thiện các phần mềm và cơ sở dữ liệu chuyên ngành được đẩy mạnh, phục vụ trực tiếp công tác quản lý nhà nước về đối ngoại và cải cách hành chính, nâng cao năng lực phân tích, dự báo cho hoạch định chính sách.
Công tác bảo đảm an toàn, an ninh thông tin cũng được triển khai nghiêm túc, bảo đảm tính bí mật, toàn vẹn và thông suốt của dữ liệu phục vụ hoạt động đối ngoại. Chuyển đổi số còn góp phần nâng cao hiệu quả thông tin đối ngoại, lan tỏa hình ảnh nền ngoại giao Việt Nam chủ động, hiện đại.
Vai trò ngoại giao trong thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia
Bên cạnh đẩy mạnh chuyển đổi số nội bộ, Bộ Ngoại giao đã chủ động phát huy vai trò ngoại giao dẫn dắt, kiến tạo trong thúc đẩy chuyển đổi số quốc tế. Thứ trưởng Lê Anh Tuấn cho biết: "Trong năm 2025, các nội dung về chuyển đổi số, kinh tế số, chính phủ số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng được lồng ghép thực chất trong hoạt động đối ngoại song phương và đa phương. Qua đó, mở rộng không gian hợp tác, tranh thủ nguồn lực, kinh nghiệm quốc tế phục vụ phát triển đất nước."
Thông qua mạng lưới các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, công tác nghiên cứu, kết nối đối tác, thu hút hợp tác và đầu tư về chuyển đổi số được đẩy mạnh. Điều này góp phần nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế và khẳng định vị thế của Việt Nam trong các lĩnh vực mới nổi của kỷ nguyên số.
Quyết sách chiến lược và định hướng tương lai
Năm 2025 cũng ghi dấu ấn bằng những quyết sách chiến lược cho chuyển đổi số ngành Ngoại giao. Việc hợp nhất các Ban Chỉ đạo về cải cách hành chính, chuyển đổi số và Đề án 06 thành một Ban Chỉ đạo thống nhất đã tinh gọn bộ máy, tăng cường tính đồng bộ trong chỉ đạo.
Đặc biệt, ngày 31/12/2025, Bộ Ngoại giao ban hành Quyết định số 4818/QĐ-BNG về Khung kiến trúc số Bộ Ngoại giao. Đây là cơ sở định hướng tổng thể cho việc phát triển, quản lý và vận hành các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, nền tảng số của toàn ngành, phù hợp với Khung kiến trúc Chính phủ số Việt Nam và đáp ứng yêu cầu đặc thù của công tác đối ngoại.
Cùng với việc phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số và Chiến lược dữ liệu đến năm 2030, việc ban hành Khung kiến trúc số tạo nền tảng quan trọng để phát triển hạ tầng số, thúc đẩy ngoại giao số và bảo đảm an ninh thông tin trong giai đoạn mới.
Triển vọng năm 2026 và kết luận
Bước sang năm 2026, ngành Ngoại giao xác định tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số theo hướng đi vào chiều sâu, lấy dữ liệu làm trung tâm và gắn chặt với bảo đảm an toàn thông tin. Trọng tâm là rà soát, chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu ngành Ngoại giao.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn khẳng định: "Những kết quả chuyển đổi số năm 2025 đã khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của chuyển đổi số trong nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại. Với quyết tâm chính trị cao và sự chỉ đạo thống nhất, chuyển đổi số sẽ tiếp tục là phương thức làm việc chủ đạo, xây dựng nền ngoại giao Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, an toàn và hiệu quả trong kỷ nguyên số."
